Võ Phú Quốc
Mặt
trời mùa này đi ngủ muộn, đã quá 8 giờ mà màu trời giống như buổi chiều ở
quê nhà. Rồi không gian cũng chuyển sang đêm sau khi những giọt nắng cuối
cùng thôi rải xuống mặt đất. Khu vực nhà bếp phía trái chánh điện tu viện
Kim Sơn rộn rã tiếng bước chân lui tới, tiếng cười nói hòa lẫn tiếng khua
chạm của các dụng cụ bếp núc. Tuy đã nghe tiếng "cự nự" từ phía đôi tay
bởi cũng đã mõi, nhưng nhìn thùng ngâm đậu hủ dai mà người ta thường gọi
thịt hãy còn quá nửa, chúng tôi khó mà thôi ngang. Rồi thì bốn người cũng
vắt khô mấy thùng đậu hủ dai ngâm để sư cô chuẩn bị ướp và làm thức ăn
chay cho phật tử tới dự buổi đại lễ ngày hôm sau.
Trong số thiện-nam làm công quả nhà bếp đêm nay có thằng bé
14 tuổi, tuy sinh ra ở Mỹ nhưng cậu ta thể hiện nguồn gốc khá đậm nét,
thích theo người lớn hỏi chuyện để học tiếng Việt. Rồi thằng bé theo chú
nó chiếm một không gian sau tổ-đường đánh cờ tướng, tôi và một người tản
bộ ra trước chánh điện nhìn xuống thành phố dưới núi, cũng là hướng trăng
đang chiếu thẳng mặt chánh điện. Trăng và đèn như đang đua rọi ánh sáng
lên vùng đồi núi cô tịch này, nhưng cũng chỉ là những điểm xuyến cho đêm
se lạnh và tĩnh mặc nơi đây, chính điều này mới là yếu tố cho được người
ta cảm giác quay về và an trú.
Chúng tôi mỗi người mang chứa một kiểu xáo trộn nội tâm. Ðểå
cho "gọn gàng" thì đành đổ thừa hoàn cảnh vậy, là cách hay để cải chối cho
khả năng yếu kém của mình trong việc thu xếp cuộc sống tại một giai đoạn
khó. Người ta vẫn bảo "lực bất tòng tâm" nhưng dẫu sao, chúng tôi đã chịu
thua đâu! Giờ này, đứng dưới mái chùa, ánh trăng đêm Phật đản như tắm gội
cho mỗi cá nhân chúng tôi trôi vơi lo lắng và phiền muộn.
Những ngọn thông đen ngòm chập chùng trải xuống phía chân
núi, rồi càng ra xa hơn thì sáng dần lên và lung linh một vùng bởi ánh đèn
điện, mọi vận hành đan xen và lệ thuộc nhau nơi đó; trông hấp dẫn nhưng
mong manh giữa vô thường.
Từ ngày rời khỏi quê nhà đến giờ tôi mới lại được nghe tiếng
côn trùng, chúng râm ran khiến tôi nhớ lắm những đêm cùng bạn bè trong các
chuyến công tác xã hội về tỉnh xa hoặc lên cao nguyên, hay trà đạo trước
sân chùa. Ở một khoảng xa ước chừng mươi thước phía phải chánh điện, dưới
bóng cây sồi (cây oak), một đóm lửa nhỏ xíu chuyển động quanh mấy vệt khói
trắng thấy được qua ánh trăng. Ðóm lửa bắt đầu tách khỏi tán lá và tiến
dần về phía hai người chúng tôi, một phụ nữ trung niên bước đi thong thả
với điếu thuốc trong tay đã cháy đến gần đoạn lọc. Cô đến và bày tỏ sự
đồng cảm cùng bọn hậu sinh. Sau đôi câu qua lại về thân thế và hiện trạng
mỗi người, rồi thì một "bàn tròn" đàm luận diễn ra và những câu chuyện về
cuộc sống nơi đất khách. Ðiều khiến tôi chú ý khi chuyện trò cùng cô chính
từ những sư việc tưởng chừng không thể qua khỏi nhưng nhờ ứng dụng hành xử
và đối đải bằng tinh thần đạo lý Phật Pháp mà nhiều nổi khổ khó qua đi
nhanh chóng. Cô từng vật vã đau khổ khi đứa con gái duy nhất bỏ học rời
nhà theo bạn lúc 16 tuổi, nhưng giờ cũng chính cô con gái ấy là niềm hạnh
phúc và hãnh diện của cô, cô gái đã 22 tuổi và đang ở năm cuối đại học,
yêu mẹ đến như không rời được giây phút nào.
Với mỗi một người, cuộc đời sẽ giăng mắc những chiếc bẫy tư
tưởng, đối đãi và vật chất để cột trói mỗi cá nhân lại với chúng. Ðiều trớ
trêu là ta lại thấy hứng thú với nỗi đau và những buộc ràng này. Rất khó
để nhận ra, nhưng ngay cả thấy được cũng muốn ngơ đi. Ðể định nghĩa cho
tình trạng này, danh từ Phật học gọi "vô minh", dẫu biết thế, nhưng không
phải ai cũng sử dụng hiệu quả dụng cụ "lau chùi" vô minh, mặc dù đã được
Phật và các vị Tổ cho nhiều những dụng cụ ấy từ hàng ngàn năm qua. Còn đó
những con người hứng khởi với nỗi vui, quay quắt cùng niềm đau. Dẫu sao
vẫn mong mỗi năm vào dịp trăng tròn tháng tư, ngày Phật Thích Ca ra đời,
đánh dấu cho sự xuất hiện mang ý nghĩa độ thoát của hơn 2500 năm trước, những
gã "cùng tử" còn được thấy đó và tự nhắc nhở dừng bớt cuộc rong rũi trong
luân hồi; để giữa đám lau sậy mịt mờ trần gian vẫn còn có thể mọc lên
những đóa sen hồn nhiên màu giải thoát.
