Hồ Thanh Ngạn D ấ u T h ờ i G i a n Ý THỨC BẢN THẢO 1998 MỤC LỤC

Hồ Thanh Ngạn

D ấ u
T h ờ i G i a n

Ý THỨC BẢN THẢO
1998

MỤC LỤC - Dấu Thời Gian Để Mở Đầu MỘT THỜI 5
TỰA Lữ Kiều 6
1. THỜI GIAN VÀ HÌNH TƯỢNG 8
2. EVA - MẶT - TRỜI 10
3. CẢM XÚC VÀ NGHỆ SĨ 11
4. LÝ SƯƠNG KIÊN BĂNG CHÍ 13
5. DUNG NHAN 14
6. THƯ CHO BẠN 16
7. BUỒN BUỒN 17
8. RỪNG ĐỒNG HÒA 18
9. KÝ ỨC ĐỒNG HÒA 19
10. HỎI VÀ CẢM XÚC 20
11. TRĂM NĂM SINH NHẬT 21
12. KHIÊM, CÔNG MINH 22
13. THA VÀ KỶ 23
14. KHIÊM DỊCH 25
15. SINH NHẬT 55 - Tết riêng của tôi 26
16. TÂM DU MỤC 27
17. NHỮNG MÙA NẮNG 28
18. THỜI GIAN XANH 30
19. SÀGÒN 75 31
20. DÒNG SÔNG LẠ 32
21. MEN DẬY 33
22. Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 4 34
Dấu Thời Gian - MỘT CHÚT HUẾ 35
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 2 36
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 3 37
Cảm tác THÔi HỘ 38
Cảm tác MINOU DROUET 39
CHIỀU HẸN 41
LỚP HỌC NGOÀI GIỜ 43
ANA NĂM MƯƠI 44
HOA MÙA HẠ 45
QUÀ CHO CON 46
THOÁNG CUỐI NĂM 47
UỐNG TRÀ 48
HOA QUỲNH TỰ VỊNH 49
GỌI BÒ VỀ 50
BÒ DẠY NGƯỜI - Kể chuyện con Mám Aên 52
NHỚ NGUỒN 53
GIẢ HÌNH 55
LỤC CHÂU SÀIGÒN 56
CHUNG CUỘC 58
Dấu Thời Gian - BẰNG HỮU 1 60
VÔ VÃNG BẤT PHỤC 61
LỜI VÔ NGÔN 62
BARDO SỐNG CHẾT 63
TÔI TRÊN BIỂN 65
SỐNG 66
Ý TẠI 1 67
Ý TẠI 2 68
QUÊN MÌNH 69
TIẾT ĐIỆU 70
TƯƠNG QUAN 71
MẤT HỒN 72
VIẾT 73
VẼ 74
TRẢ GIÁ 75
Ý THỨC 76
PHẠM THƯỢNG 77
MỘT CÕI RIÊNG 78
TỰ TẠI 79
BIA THỜI GIAN 80
TIỄN BẠN - Dòng miên viễn 81
Trích thư bằng hữu (THAY LỜI BẠT) 82

DẤU THỜI GIAN
Thơ Hồ Thanh Ngạn
Ý THỨC BẢN THẢO - 1998
TRANH BÌA VÀ PHỤ BẢN : THÂN TRỌNG MINH
Trình bày : Nguyên Minh
BẢN THẢO Ý THỨC ẤN HÀNH VÀ RA MẮT 31/12/1998

Tặng Ana, người bạn đời.

Bản Thảo Máy Tính
2004

Để mở đầu

Một thời ...

... Phải ta đã quen
Có một chút quên
Và còn
Một chút nhớ.

Phải,
Ta đã quen...
Cả đời
Cọng thêm
Nghiệp, nghiệp.

Một thời
hồ thanh ngạn.

Tựa

Ở tuổi tri thiên mệnh, Hồ Thanh Ngạn làm thơ.

Những bài thơ ghi vội theo ngôn ngữ và nhịp điệu của hơi thở và trái tim của Ngạn, trong đó hiện ra những tự vấn muôn thuở của kiếp nhân gian: TÌNH YÊU, CUỘC SỐNG - cái còn lại, cái đã mất, cuộc tồn sinh của vũ trụ lớn, nỗi thao thức của vũ trụ nhỏ.
Gọi là muôn thuở vì nó vẫn còn đó, và tồn tại mãi mãi. Còn chúng ta thì dừng lại, hủy diệt. Thế nhưng, ở tuổi năm mươi, những vấn nạn kia đã khác thời trai trẻ.
Đã khác, và không còn dịu dàng nữa.
Giờ đây, Ngạn làm thơ để thao thức con đường còn lại, cuộc sửa soạn dừng chân tịch lặng, của Ngạn, của tất cả chúng ta. Đó là phút hiện sinh khốc liệt khi phải đối diện với chính mình, trần truồng không che dấu, bước ra khỏi vỏ ốc mượn hồn, chỉ còn Ta với số phận chính ta.
Phải, đã khác.
Và không còn dịu dàng nữa.
Đã là bạn của nhau một thời tuổi trẻ, tôi hân hoan nhìn Ngạn làm thơ. Hạnh phúc cho anh còn tin ở thi ca, tin ở ngôn ngữ, tin ở sự cảm thông giữa hai người, giữa một người với thế gian.
Lòng tin có kẻ tri âm, cảm động lắm chứ?
Còn huống chi, Ngạn đã đi quá dài con đường đời, đã hào phóng tuổi trẻ cho bao nhiêu ảo tưởng, thì giờ đây, thêm một ảo tưởng nữa, có hề chi …
Bạn viết về ĐỜI, về NGƯỜI, về ĐẠO, rất triết lý, nhưng cũng rất hồn nhiên, Một trực giác hồn nhiên bẫm sinh về cuộc sống này, và hạnh phúc thay, Bạn cảm thấy chia xẻ được với tha nhân trực giác ấy. Không một thoáng nghi ngại.
Đó chính là một thái độ thơ. Rất thơ của Ngạn.
Bây giờ là những ngày se lạnh cuối năm. Hình như mùa đông vẫn nhắc ta về sự lạnh lẽo phải có của mỗi người, cái lạnh lẽo cay nghiệt của mộ chí. Cái lạnh ấy là một phần thời gian nội tại, giúp ta nhìn lại nỗi cô đơn cùng cực không thể chia xẻ.
Bèn làm thơ. Nếu được.
Và Hồ Thanh Ngạn đã làm được. Sôi nỗi như ngọn hỏa sơn lửa tưởng đã tắt. Bí mật như đáy biển sâu thâm u không còn loạn động.
Ôi, những chuyến hải hành thời trai trẻ của Hồ Thanh Ngạn, của mỗi chúng ta, vẫn dội về tận hôm nay … tiếng sóng …?
Giới thiệu thơ của Ngạn ư? Thật sự không cần. Vì thơ sẽ đến trực tiếp với người đọc, không cần trung gian.
Tôi chỉ viết về Bạn tôi, Hồ Thanh Ngạn, người đang làm thơ. Làm được cái mà tôi - mà các bạn của Ngạn muốn làm nhưng đã không thực hiện được.

Sàigòn, Rằm tháng Chạp năm Đinh Sửu.
13.01.1998
LỮ KIỀU

Thời gian và hình tượng

Mượn chút men xưa
"thế sự thăng trầm quân mạc vấn"
Diễn chút thơ mình
Ta tự vấn hồn ta,
"yên ba thâm xứ"còn không nhỉ?
Lay động hồn ta, nay với xưa.

Thôi thì thế, nước đành có mệnh
Một cuộc trăm năm vận mấy lần
Dòng sinh sử thời gian lóp lớp
Cuộc phong trần thuở thuở còn đây
Chút men xưa rót mãi đầy
Tình còn trong mộng
Lòng này đa đoan.

Men xưa dù chút tiếng đàn
Thơ xưa dù chút bàng hoàng nhân sinh
Nước có mệnh hồn men đừng rót
Thế sự đành mấy cuộc phân ly
Chia tay ai ký ai quy
Mối về lạnh ngắt tâm tư không đành.

Có hay không men xưa hồn nước?
Lạnh thời gian thấm buốt hồn ai?
Hãn thanh, hương lửa trăng soi
Ngàn năm nửa tiếng một đời dở dang.

Có khi Bác,
Bĩ lai, mong chi thời khi Phục,
Thời biến thời mấy khúc ai ngăn
Trăm năm còn chút đá vàng
Thủy chung khép kín tiếng đàn tri âm.

Cõi "yên ba", khói sóng còn chăng?
Vói tay mượn chút hồn men
Thời Không đọng lại bên thềm thơ xưa
"Nước trong chảy lòng phiền khôn rửa
Cỏ thơm xanh dạ nhớ khó quên"
Phù sinh mấy cõi ngủ yên
Sát na niệm niệm thời gian lớp nào?

Ta cảm xúc
Tượng trời cao khi ngẫng mặt
Và cúi xuống
Hình quanh ta là đất.

1997

EVA - MẶT - TRỜI

để tặng Ea Sola
qua Hạn Hán và Cơn Mưa.

Eva-Mặt-Trời
Tôi gọi tên người, Ea Sola
Quyền năng Đất
Đất cất tiếng ca.

Ngôi Ta nhỏ
Ba Ngôi sánh chung nhà
Hòa hơi thở, lời thơ lên tiếng.

Dòng sinh sinh
Mong chi thời nắng hạn?
Cúi gập mình
Em giấu
Kín con tim.

Thân phận người,
Nhân và Nghĩa, mãi mê tìm
Em, nối lại hai ngôi Trời Đất.

Kẻ sĩ, hề
Thời thay thời, Khiêm chất ngất
Dâu biển hề
Ngàn sau còn Em nghệ sĩ.

Sàigòn, tháng 9, 1996.

Cảm xúc
và nghệ sĩ

Ta là cát
Ngàn rong rêu không hề phong bám
Cát trắng ngần
Ghi mãi dấu chân in.

Ta đa hiệu
Ngàn năm hòa tiết điệu
Khi Ta cát, ngươi ngủ yên
Một mình, Ta hoài ghi dấu tích,
Và nghe gió
Xoi mòn khe núi mốc.

Vết chân ngươi
Còn
Hay biến mất?
Sóng lặng yên.

Ngươi suy tư, vĩnh hằng tâm động
Tâm là tâm
Sao người mê vọng?
Cõi hồng trần lỡ bước phù sinh
Dấu chân ngươi là bóng và hình
Tràn lên cát
Ngàn sau bãi mòn sóng vổ.

Khi ngươi cát
Cõi về ghi dấu
Giáng trần gian còn lại vết chân
Thời gian phong rêu phủ dấu ngàn năm
Kìa cõi sống, vẫn lung linh bừng nở.

Tình yêu ta
Hồn len vào hơi thở
Buổi trăm năm, sợi khói chiều xanh
Hoa và đá
Long lanh ngàn hoa đá
Chút mong manh tan lẫn cõi sinh sinh

Khoảnh khắc người
Cao vút trời xanh
Ngàn vũ trụ mơ hồ ngươi là cát
Mà Ta là cát
Thuở nhiệm mầu ta là cát,
Dâng cho đời
Ta hiến cuộc trăm năm.

Cảm xúc ngươi
Gạch nối ngàn năm
Ta nghệ sĩ, làm sao đời phô diễn?

Ngươi nghệ sĩ
Để đời còn,
Ta biến mất
Trăm năm.

03.9.1996

Lý sương kiên băng chí

Ta tỉnh thức
Cá nào tỉnh thức?
Vẽ thành tranh cá hoài quay quắt
Ta khép mắt, cá hoài mắt mở.

Cảm ơn đời hoa đã nở
Cảm ơn Trời hơi thở, hồn thơ
Cảm ơn em tay tôi vẽ
Cảm ơn mình tôi giữ được hồn tôi.

"Khoảnh khắc Ta thời gian phong rêu phủ"
Tôi với Anh
Là tha hay kỷ?
Dâng cho đời, mấy kiếp trọn đời Ta?

Thân xác trả
Cảm ơn Trời, bụi hồng Ta trả.

Khi có Em
Nhớ ru anh
Anh mơ hoài tiếng nhạc
Khi có con
Anh mơ hoài nghe con hát.

Mắt anh khép
Bình yên
Anh mơ hoài cá tỉnh thức.

Tặng Lữ Kiều
28.11.1996

Dung nhan

Có một thoáng
Đời ta ngắn lại
Ngày mai không còn
Sát na nào miên viễn.

Hành tinh này, ngày lại ngày tái hiện
Quả đất quay, bao nhiêu ngàn dâu biển
Khi đêm buồn
Cõi sống vẫn lung linh

Có phải đời ta rồi sẽ một mình
Vũ trụ lặng im,
Đêm vô cùng,
Ngàn ngàn sao đơn độc
Có phải quanh ta vô vàn tiếng khóc
Giọt lệ thầm
Riêng lẻ một mình sao?

Có phải quanh ta
vạn vạn tinh cầu
Giữa cõi bao la
Hàng ngàn đôi mắt lặng lẽ

Ta còn đây,
Góc riêng tôi nhỏ.
Biết mình còn khi chẳng còn ai
Hơi thở tôi, tiếng gió thoảng dài
Hòa tiết điệu ngàn năm thoáng chốc,

Chừng bất chợt
Đời ta biến mất
Dung nhan đời có ghi dấu bóng hình ta?
Ta là ai?
Ai người khuất mặt?

Thăm thẳm ngàn dâu
Ngôi ta nhỏ
Lung linh tinh cầu lạc.

Thư cho bạn

Bạn tôi nơi chân trời
Cách xa tầm mắt mỏi
Quê tôi
Hay quê người?
Cách xa hai bờ nối lại.

Trời vẫn tròn
Ngữa trông lên
Hàng ngàn đôi mắt đợi
Đất vẫn vuông
Đất chứa cả trời cao
Nên cúi xuống
Nghe lòng thầm khắc khoải.

Bạn tôi vui
Sao nụ cười gượng gạo?
Tầm mắt nào
Hay chân trời nào
Đất vẫn chứa cả trời cao.

Tôi hỏi bạn
Mình vui hay buồn nhỉ?

Phụ bản, nhạc - Cảm tác của Châu Kỳ

Buồn buồn

Đàn chim xa xứ
Đàn chim di trú
Đất lành chim đậu
Đâu chẳng là nhà.

Khách ly hương đâu chẳng là nhà
Khi tha phương nỗi buồn ở đậu
Khi lưu đày ở đậu quê hương.

"Chim xa rừng
Thương cây nhớ cội,
Người xa người
Tội lắm người ơi!"

(Cảm xúc khúc hát đồng dao)

Rừng Đồng Hòa

Này Sáu Miên
Cảm ơn em
Rượu té suối môi tôi mềm
Này Bảy Phở
Mùa cá rộ đầu nguồn
Cảm ơn em caviare rừng,

Người tù này sao lắm chuyện.

Rừng nuôi em
Đất cho mình
Đất trời xui khiến
Măng le khô và cả củ mài
Mình ngon miệng.

Nương rẫy ai
Chẳng cần ai canh giữ
Mình băng ngang
Này Lò-Than, này Bến-Cá
Đổi ký đường đen
Đổi, từng cục đá lửa,
Bên rẫy dưa, ai ngờ dưa đắng nhát khỉ.

Lúc chiều về
Vòng rào trại
Cổng canh
Chờ mở.

Ký ức Đồng Hòa

Trời Sóc Năm nghe dài
Ngày cũng dài theo khe suối
Nước vẫn chảy
Cả bầu trời thu lại trên ao.

Hỏi và cảm xúc

Vấn 1 - Tâm chưa định
Làm sao tìm tâm tĩnh
Tâm định rồi
Tâm tĩnh có không?

Hư ngôn có phải vô ngôn?

Vấn 2 - Than thành ngọc ngàn năm tĩnh lặng
Hồn than trong ngọc sáng phải thiền không?
Ta là đá
Ngàn năm tĩnh lặng
Tâm định rồi
Đá hóa mấy lần không?

Ngôn 3 - Nghe chim ca hát ngoài ngàn
Chừng theo cánh vổ tâm an hành thiền
Cõi phù sinh giấc ngủ yên
Sát na một niệm, thời gian sáu hào.

Ta cảm xúc
Tượng trời cao luôn ngẫng mặt
Và cúi xuống
Hình quanh Ta
Cùng là Đất.

Và tình người
Mấy thuở trăng sao?

Trăm năm sinh nhật
(Kỷ niệm 100 năm trường Quốc Học)

1. Một trăm năm
Đời tôi ba thế hệ
Thầy, Cha
Và con tôi.

Đàn con của Người có đứa câm, đứa nói
Lớp lớp con của Người,
Có bao giờ Người nghe con gọi?

Ru trăm năm mà bóng vỡ gương lành
Ru trăm năm, ai nghe suốt ba sinh?
Trăm năm nữa,
Ai chờ nghe con nói?

Có bao giờ Người nghe đàn con gọi?

2. Thời gian đi có còn ai ở
Thời gian trôi có ghi dấu thời gian
Dòng ba sinh có làm nên trang sử
Dòng theo dòng
Dấu lửa giữ, còn hương?

Sinh nhật Người tôi còn chút âm dương
Quà trăm năm ghi trên mái ngói
Tường rêu phong ngàn năm chớ vội
Hồn quê hương
Trăm năm ta tắm mãi.
Giữ lửa hương, có giữ hồn mình?

Thôi, trăm năm còn chút ba sinh
Dòng sử mới, hồn Quê sấp hay ngữa
Hay vô thường,
Ta góp chút hương xưa.

Khiêm, công minh

"Thiên chi Đạo
Tổn hữu dư nhi bổ bất túc"

Tâm an
2 chữ, tôi tặng anh
Cõi vô thường
3 chữ, cõi vô minh,

Tâm an tặng, đành mong manh.

Đất phân 2 là Ta và Đất
Khi cát bụi, tôi với anh là cát bụi
Nơi trở về
Cõi về cao như núi.

Trời cọng 3
Ta với 1 làm một
Bước vô thường
Tham-Lưỡng (1) kết hư vô
Nơi thánh giá
Cõi xa, người an nghỉ.

(1) Bất khả tương ly vi THAM, khả tương ly vi TAM
Bất khả tương ly vi LƯỠNG, khả tương ly vi NHỊ.
(CHU DỊCH NGUYÊN CHỈ)

TÂM,
Không chung không thủy
AN,
Gọi về ta kết tặng nhau
Tinh-Anh,
Anh có về sau
Tinh-Anh anh, TÂM nhiệm mầu
Nơi cõi giới cô đơn, kết với anh làm Một.

Thôi đành
KHIÊM,
Công minh là Một.

Tha và kỷ

Nhiều lần vượt biên
Biển mông mênh
Tôi đành tin số mệnh.

Bạn tôi chìm
Quê hương tôi đắm
Phải đâu đây còn chút tình thắm đậm
Lời rêu rao
Tôi lắng
Mắt đăm đăm.

Tôi vượt biên
Không đành
Người nua kẻ bán.
Thời, đắc thời, sợ người quên mình vong bản
Suy nghĩ người, thời hắc ám
Ý thức hòa - sống, lưỡng cực cũng phân đôi,

Tội nghiệp ai khiếp sợ bên đời
Khi tha hương quên niềm tủi nhục
Nơi cắt rốn
Ai hờn
Người vong quốc?
Dạy hận thù
Sao dạy người mất gốc
Mấy ngàn năm, ai dạy người uất ức?
Sao một phút vong thân, người lạ mặt?

Tôi và người
Vách ngăn nào hiu hắt
Tôi và anh
Ai người giấu mặt?

Lời điêu ngoa đâu phải vàng ngọc
Để nụ cười không thực tự đáy tim?
Người và người
Đâu nữa niềm tin?
Tôi nhìn anh, tan nát cả lòng mình.

Thôi thời cuộc
Tôi tin dòng sinh mệnh
Đời mình
Và cả đất nước mong manh.

Thế hệ tôi, có cả anh
Dòng lịch sử, con ta có còn tiếp nối?
Và dòng đời
Làm sao giữ lửa ba sinh?

Lửa quê hương, là ở hồn anh.

Chân dẫm lên sương
"Lý sương kiên băng chí"
Tôi với anh, là tha hay kỷ

Quê hương còn
Hồn nước có còn không?

(Tâm tư 75 - 95)

Khiêm dịch

"Nhân đạo ố doanh nhi háo khiêm"

1. Đất và Núi
là đất hay núi?
Trong Đất có Núi
là núi hay đất?

Tượng Địa-Sơn (2), ngàn năm ai biết
Xác và hồn,
Nào Đất cao nào Núi thấp?

Nên một đời, mềm lòng chút chất ngất
Mà Đạo Trời,
Nào ai Càn, ai Khôn
Ai Khiêm, dịch?

2. Đất là đất
Mà đất là Núi
Núi là núi, mà Núi hay Đất?
Trong Đất có Núi, là đất hay núi?
Tượng Địa-Sơn ngàn ngàn năm không nói.

Kẻ sĩ, hề
Thời thay thời, Khiêm chất ngất.
Quân tử, hề
Đời đổi đời, Khiêm tân nhật.

Dâu biển hề
Ngàn ngàn năm Khiêm còn hay mất?

(2) Địa-Sơn Khiêm (Kinh Dịch).

Sinh nhật 55
Tết riêng của tôi.

Nhiều khi chợt nhớ
Ừ, một chút thơ
Thuở thơ trời mịn màng tuổi mộng.
Lập lại tuổi đời
Nghe mềm, bóng xế tuổi mềm thơ
Thèm lắng đọng
Bỗng quay quắt
Chợt lòng nóng bỏng.

Ngỡ yêu ai.
Không phải.
Chỉ vì Ta.

Ta đã sống đời dài tháng năm rộng
Lỡ cuộc trần
Nào ai biết
Nóng bỏng suốt đời Ta.

Ta vẫn yêu
Ai ngờ, yêu là sống
Đến lúc chiều
Bóng xế bạc đầu Ta.

Ôi năm tháng tàn phai
Đời mấy lần lập lại?
Nên chợt nhớ
Hồn thơ xưa, Ta chợt nhớ.

Tháng 10.1996

Tâm du mục

Khi bản thảo
Đời ta là bản thảo
Tượng thành văn
Tác phẩm mấy trăm năm?

Khi Ta sống
Đời ta là tác phẩm
Tượng thành hình
Đá hóa
Mãi mãi lăn.

Khi trăm năm
Có phải ngàn năm?
Khi ngàn năm
Bản thảo
Mãi còn chăng?

Hay hóa đá
Đời Ta cạnh cành thông?

Những mùa nắng

Có một mùa nắng
Em tôi
Trong lòng mẹ thơm hoa
Trăng hạ tuần ngày đó rất xa
Đêm thanh bình nghe mùi ngọc mới.

Có một mùa nắng
Quê hương
Thêm mùi đồng nội
Lúa chín đầy ủ ngọt em tôi
Nụ cười hiền mắt me chưa nguôi
Em tôi dại thơ tròn mùa hạ.

Mùa hạ qua
Bao lần nắng nở
Nắng ươm hiền
Thơm ngát mắt xanh
Mắt mẹ cười
Và nắng bỗng mong manh.
Rồi mùa hạ tôi bước chân xa
Nghe ngây dại tim mình câm nín
Biển sóng buồn
Những luống nắng lặng im.

Rồi mùa hạ
Đường hoa phượng đỏ
Hương lúa xưa đọng chín tóc thề
Đan tay vàng ngón nắng ủ cơn mê,
Tóc em ngủ
Thanh bình
Tôi nắng lạ.

Rồi mùa hạ
Em tôi chờ
Tôi áo trắng
Biển hoa về
Hoa biển trắng lung linh.

Treasure Island,
San Francisco - 1969

Thời gian xanh

Khi lễ bạc
Anh hỏi em
Yêu tự lúc nào

Mắt em cười
Đuôi mắt cong vút
"Em chẳng biết yêu"

Ừ, em nhỉ
Mới đây
Mình lễ bạc.

Anh với em
Tuy hai mà một
Đắng cay mình
Muối mặn gừng cay
Thời gian xanh
Xanh mãi tóc mai

Ta kỳ lạ
Hay Trời kỳ lạ?

Là mùa hạ
Mình nhận mình
Trời cho
Quá lạ!

Mãi nhìn em
Suýt nữa anh quên,
Tóc pha muối
Phải là sương?

Khi hỏi lại
Thời gian xanh
Ta mãi ngắm.

Sài gòn 75

Tôi
Nhìn lại
Thời gian qua
Qua hết lòng mình.

Tôi
Trí nhớ
Một mình sâu thẳm
Hồn lặng thinh
Đầu mông mênh vô kể.

Tôi không nói
Tim tôi lặng lẽ.

Thời gian thêm
Thêm nữa vổ về
Nghe xa lạ
Mình còn đâu hương lửa.

Sinh nhật thứ 33 - 10.10.1975

Dòng sông lạ

Một thoáng
Tôi bàng hoàng sông lạ
Bờ chênh vênh
Ngọn sóng
Nước lao xao.

Quê tôi
Nhớ lúc tắm rào
Bùn chân bám
Aũi mùi rêu ngai ngái.
Bến sông đây thiếu màu áo vải
Trắng buổi chiều áo trắng qua sông
Sông đây buồn
Thiếu gợn sóng lăn tăn.

Quê hương ơi
Tôi thanh bình nơi xứ lạ
Đây sông buồn gợi nhớ sông xa
Sóng sông sâu, gió lộng mái tranh nhà.
Sao xơ xác phên xiêu rào giậu vắng?
Quê hương tôi
Bao lần biến động
Hàng giậu xanh
Khép kín ngõ nào?

Cho tôi lạc
Dòng sông đây
Xa lạ.

San Diego, 1969

Men dậy

Từ đường đêm
Âm thầm ru động
Từ hình hài
Gọt mỏng trí quên
Dấu về ta thử ươm tên
Ngợp từng giọt nhớ nghe men dậy nồng

Men tuổi dại
Lấp bằng phiêu lãng
Tháng năm phai
Đốt bóng soi đêm
Lối mòn gót ngựa không quen
Thắp tàn trí nhớ chưa mòn dấu đi.

Ta dừng lại,
Tôi muốn dừng lại
Vuốt tròn những vết chân di
Viên thành hạt chuổi ngày thơ tuổi mình.

Tôi dừng lại
Chân khô ngày tháng
Tôi dừng lại phiêu lãng cũng quên
Bàng hoàng gọi thử tên ươm
Chập chùng kỷ niệm dậy hồn tôi say.

Sàigòn 17.7.1967

Dấu thời gian
Bằng hữu 4.

Tưởng là quên,
Sao nhớ mãi ngọn dừa?
Ghe đuôi tôm,
Bến cũ hay đò xưa?

Không phải thế,
Khi là sông
Là biển.

Tưởng là nguồn
Nước muôn đời luân chuyển.

Cau không vôi lá trầu buồn không nhỉ?
Thế là quên hay nhớ?

Ai mà biết được.

Dấu Thời Gian
Một chút Huế

Kính tặng thầy Lê Chương.

Ngả nguồn sông HƯƠNG
Hay đâu đó
NGUYỆT BIỀU,
BÃNG LÃNG?

Mà thuở nào?
Hay muôn thuở?

Quê hương
Sao HUẾ mãi buồn?

Dấu Thời Gian
Bằng hữu 2

Trâu đồng này
Aên cỏ đồng kia
Cách sông
Cầu nối xem kìa,
Qua không?
Không dám?
Ai lìa mới hay.

Thôi này
Hãy ở lại đây
Ngàn năm có nhớ đò này dưới trăng.

Dấu Thời Gian
Bằng hữu 3

Có thể là NHATRANG
Trái mùa phượng đỏ
Có thể là sông HƯƠNG
Ngả nguồn nước đổ

Có núi non và phượng nở bên sông.

Sông hay biển?
Cát buồn vẫn trải dài trên bãi

Đợi chờ hoài
Không biết dấu chân ai?

Cảm tác
Thôi Hộ

Kính dâng hương linh thầy Phạm Đình Bách.

"Năm ngoái ngày nào ta tới đây
Bóng ai pha sáng hoa đào đỏ
Tìm lại dấu xưa dáng hoa bay
Ngậm ngùi hoa nở buồn theo gió
Vắng bóng ai xưa xót xa này".

(Mậu Thân - 1968).
Để nhớ "Những ngày dài trên sông Hương".

Cảm tác
Minou Drouet

Nhớ mãi thầy Cao Hữu Hoành,
Trường Quốc Học 1959-1960.

Hồn tôi đó
Bồng bềnh xuôi gió nhẹ
Thuyền Xanh rồi xa bến tiếng chơi vơi
Tay không chẳng mảnh buồm đời
Hồn sâu tiếng hát
Nửa lời, Bến Nao?

Xa mộng tưởng
Thuyền vươn hư ảo
Hồng mắt anh cay, đắng hành trang
Lênh đênh hồn ướt lệ vàng
Bạn Đường nghe vắng
Chập chờn Thuyền Không.

Hồn tôi đó
Vươn cao
Tiếng hát,
Hải Âu buồn
Biển sóng mênh mông
Nơi Nao tìm thấy bóng hồng?
Giọt sầu
Chim biển
Giáo Đường trơ vơ.

Hồn tôi đó
Cô đơn
Vất vưỡng,
Lạnh thấm rồi
An trú đâu đây?

Xanh Xao trời bắt lưu đày
Thiên Đường Tìm Thấy, bao ngày hư vô.

Lackland, TEXAS - 1969.

Chiều hẹn

Chiều nay hẹn
Tôi đã đến
Không chờ thêm chút nữa.

Bạn bè đây
Chút khói thuốc ta say
Chiều,
Không biết thu hay mùa nào nhỉ
Sao mây tráng bạc
Gió không ngừng reo tiếng hát.

Hay tim tôi
Nghe,
Văng vẳng chừng tiếng nhạc
Thuở nào?
Có tiếc nuối thuở nào?

Đây chút rượu
Tôi khề khà
Bạn bè sao không đến?
Chẳng phải muộn,
Thời gian dài nào thời khắc?

Mấy trăm năm
Có phải thoáng chốc?
Sao nói mãi trăm năm?

Thoáng này đây, tôi khói thuốc
Gió thì thầm.
Ly rượu nhắm một mình
Lòng tràn bạn hữu.

1996

Lớp học ngoài giờ

"Trời tráng bạc
Chiều nay thu hay mùa nào nhỉ?"
Sân trường đây
Tàng cây thưa
Lá vàng nào đổ.

Tóc em xanh
Đã bao lâu, mùa phượng đỏ
Dáng em
Sao chút ngập ngừng.

Khi tiếc nuối
Hạnh phúc đã quay lưng.

Chút rộn rã
Nghe tiếng cười thơ dại
Bầy trẻ nhỏ
Vui chờ em đứng lớp.

Mùa Thu của Em (cảm xúc Lớp Học Ngoài Giờ)
Phụ bản, Nhạc của Phạm Tâm An.

Ana năm mươi

Sinh nhật em năm mươi
Ana nửa đời người
Là tháng 5 mà trời chợt lạnh,

Buổi trưa ngồi ăn
Cả nhà,
Một mình em thiếu vắng
Bên ngoài chuyển mưa
Anh không có hoa
Tặng em, còn giọt nắng.

Gọi tên em Ana
Mùa hạ đọng thành thơ
Hăm ba năm trước.

Gọi em Ana
Là em mơ ước
Từ áo trắng anh xa
Tóc em,
Bao nhiêu lần nắng hạ?

Là những lần nhắc mãi
Anata.

14.5.1994

Hoa mùa hạ

Một mùa nắng biển dâng vàng hạ
Từ khơi về
Chàng,
Hoa sóng trên môi
Vun mây thành lọn tóc dài
Thương bờ tưởng bến
Tưởng ai nhớ mình.

Mùa nắng ấy bỗng lặng thinh
Hoa kia
Sóng vỡ
Biển xanh
Lặng lờ.

Chiều dâng
Nghiêng dáng hồn thơ
Cung thương nào dứt
Dây tơ so hoài.

Nhớ ai
Tưởng nhớ
Là ai?
Này đây hoa sóng thương hoài biển xanh.

Ngàn năm còn chút mong manh
Nẻo về lá rụng mình đành quên nhau.

1967.

Quà cho con

Mỗi năm mới
Ngày xưa vẫn thế
Lúc thời xanh
Xanh mãi thuở nào,
Tôi giữ mãi vườn sao tuổi trẻ
Giữ cho con, tôi giữ cả ánh sao.

Năm nay mới
Mai xuân thay
Cắm cành đào,
Tôi vẫn thế, là ta muôn mãi
Của hai con, là tôi tuổi dại.
Của chúng mình
Ngày cũ lên men
Nắng xuân phai
Có phai hết thời gian?
Khi hạnh phúc mơ ước cho con
Con tuổi dại
Thời gian dài vận nước.

Năm nay mới
Vẫn là(*) ngày trước
Tóc em mềm, còn(*) nắng hạ nâng niu
Thời của tôi
Tôi mãi tin yêu,
Con tôi dại
Thời tôi
Tâm huyết.

NGUYÊN BẢN THẢO (1998)
(*) Vẫn còn ngày trước
Tóc em mềm nắng hạ nâng niu

Thoáng cuối năm

Chiều cuối năm
Thoáng nắng bao lần hẹn
Nắng bên đường
Nắng nơi bến
Và nắng phủ màu tang.

Cũng chiều cuối năm
Nắng sáu mươi tám
Hai lần,
Nắng vội vàng.
Hẹn nhau
Nắng bảy mươi lăm
Mình có còn nhớ?

Nơi góc nhỏ
Trảng Táo dài
Kà-Tum cao (*), còn đó.
Tôi nhớ cuối năm
Và một mình
Tôi hẹn.

Lẽ nào không đến
Nhưng bên tôi
Ven rừng
Cầu Căn Cứ Ba Mươi
Có nắng cười.

Bên tôi, người cán bộ.

Sàigòn kỷ niệm 300 năm
31.12.1997

NGUYÊN BẢN THẢO (1998)
(*) Kà-Tum vẫn còn đó

Uống trà

Ai ngẫm lại đời mình mấy buổi
Giọt mưa thu có tuổi trời soi
Đêm ngồi bó gối mưa mấy buổi
Chép miệng chung trà mưa mãi rơi.

Kìa lán trại đìu hiu bóng tối
Cửa sổ cao lạnh lùng tới mái
Hắt hiu đèn dế cầm canh gọi
Khô ấm trà
Văng vẳng tưởng ai
Giật mình
Tiếng gãy
Cây khô gãy
Nghe lửa tràn reo tiếng nước reo.

A, thì thế.
Thôi khuya rồi.
Chung trà chép miệng khuya rồi
Rơi mưa mưa lạnh nghe vời vợi mưa.

Đồng Hòa, 1987.

Hoa quỳnh tự vịnh

Quỳnh hoa mấy đóa tưởng tới ai
Thấm thoát thời xanh nhớ nhớ hoài
Hồn hoa hương tỏa đêm che dấu
Máu thịt hòa tan hương tỏa sai
Len lén phận mình em giấu mặt
Cao sang chẳng thiết chút mày ngài
Tìm em tĩnh mịch đêm khuya vắng
Hò hẹn tình thơ, tiếng thở dài.

Tặng N.Đ.V.
Lấp Vò, Đồng Tháp.

Gọi bò về

Vang tiếng gọi rừng ôm tiếng gọi
Lửng thửng đàn bò lồng lộng chiều hôm
Aùo vá vai, túi đeo, chiếc giày há miệng
Oà ê bò về …
Bò về …
Vang vòng vọng.

Ngọn gió rừng
Kìa, tàng cây cao lay động
Bước chân khua
Lá khô vỡ bâng khuâng,
Bẵng quên mình giữa cây ngàn gió núi.

Kia dòng suối
Sao không còn nghe tiếng róc rách
Có cá không?
Phải chi đây bình yên nước chảy
Tảng đá mòn và bờ rêu lau lách.

Lòng thần tiên
Vẩn vơ lòng
Gai rừng sờn áo rách,
Cảm thương ai, ai biết.
Này gốc cây,
Này lối mòn,
Từng dấu chân sạch.
Người bước đi chẳng lưu vết gì đâu.

Ồ ê … bò về …
Văng vẳng mãi chốn rừng sâu
Nhớ bức ngưu đồ có kẻ tìm trâu
Rừng dạy bảo
Ta và bò cùng bước.

Bò dạy người,
Kể chuyện con Mám Aên

Chồi le non
Bò mê mãi lặng yên
Rừng vang vọng
Bò về … Vang tiếng gọi,
Mặc thúc dục, tiếng gọi bầy
Đây cả rừng chồi le, sao nỡ.

Con Mám Aên
Ngước đầu lên lặng lẽ
Tiếng xua bầy, roi người chăn không với tới
Bò tham ăn, thấy thương mình không biết đói,
Thôi thì về,
Mám Aên ơi nghe lời gọi!

Nói với bò
Hay nói với mình?
Chiều tan rồi
Ngày đã tàn
Và cổng chuồng đang đợi.

Có một lần chúng tôi qua suối
Người qua rồi bò mới vượt qua sau
Xanh bãi cỏ bờ bên kia xanh bãi cỏ
Quá bất ngờ,
Vạch bờ lau hai cái sừng đứng ngó,
Chúng tôi bật cười
Bò khôn hơn người.

Bờ lau che bãi cỏ.

Nhớ nguồn

Học trò có thầy giáo
Con cái có mẹ cha
Ai quên
Mất Ông Bà!

Người,
Chẳng phải gà
Nhân tình
Kỷ hóa tha.

Họ hàng dây huyết thống
Nhắm mắt
Ai chẳng có Cha?

Người,
Ai sinh từ lỗ nẻ?
Lông, dù ai vặt sạch
Hai chân, vẫn là gà!

Nguồn tôi, tôi nhớ
Cội nguồn chẳng phải xa
Thời gian dù bôi xóa
Nguồn tôi,
Tôi vẫn là.

Thôi thì thế,
Làng, tôi không quên mồ mả
Quê hương, tôi không quên nhà
Dù mai thời gian xóa
Lịch sử làm nên ta
Đất ta
Nhà của ta,
Đừng quên
Ta không phải gà!

Giả hình

1. Ngọt ngào thơ
Thời thơ tôi tưởng thế,
Tiếng nói con tim
Thơ nghẹn ngào niềm uất nghẹn.

Cả nỗi niềm
Thơ nào có ngọt.

2. Ngươi có hay
Người hay tiếng hót
Chim cùng bầy tiếng hót có hay?
Ngựa tìm bạn nước đua
Nào ai thua ai được!

Nghe quanh mình
Đâu đó tiếng khóc
Và cả tiếng cười ray rức.

3. Tôi biết,
Tôi tràn đầy se sắt.

1997.

Lục Châu Sàigòn

Nỗi sầu Đất Lục Châu (3)
Quê miền Nam, nam tiến
Phải ba trăm năm?
Bao nhiêu ngàn dâu biển?

Lục Châu sầu
Nghe sâu, Nôm hay Hán?
Tự thuở nào
Mà thuở nào? một lần
Thời Việt nam
Hồn nam tiến?

Đất,
Của người hay ta?
Hồn ta hay hồn người, hiển hiện?
Mấy trăm năm sá gì chút dâu biển
Mà ngàn đời
Chỉ mới trăm năm?

(3) Sàigòn có tên xưa Đất Lục Châu.
(Trích Gia Phả họ Nguyễn-Đại)

Lục Châu sầu
Tự mãi xa xăm
Thuở đất và trời chưa phân, mgười hay thú.
Thuở Thiên Đường Tìm Được
Hồn Nam không hay lành hay dữ.
Đất không tranh
Chỉ người, mới đành hanh cát cứ.
Đất ta,
Có phải đất của ta?
Là đất có chủ?

Lục Châu sầu đất đổi thay tên
Thời gian dài trí nhớ dần quên
Đất không lạ
Chỉ người, mới có khúc huyền sử,
Khi đất vỡ
Tự ngàn xưa đất vẫn chứa.
Thì cứ hãy đặt tên
Sàigòn hay văng vẳng Sài-Côn
Cả tên người, khi điểm chút son
Đất vẫn là đất,
Lục Châu sầu, đất không hề chờ dâu biển.

Chung cuộc

Thèm một chút thơ dại
Khi vào thời hoa giáp
Tuổi của trời
Những trang chót còn đây.

Tuổi giở trang, giở đã lâu nay
Hồn trang tuổi cả một thời lồng lộng
Xanh cả trời xanh tầm tay hoài nới rộng
Aùo học trò trắng ngước mắt mong
Xây ước mộng
Ngày mai sáng chói.

Thời gian theo sát đời mình không nói
Ngày mai tiếp mãi ngày mai
Năm mới tiếp hoài năm mới tới,
Phút lãng quên
Quên mình thời thơ dại.

Trang vẫn giở, hồn trang quằn tê tái
Sống trọn đời ai
Ai chợt thấy đời trót dại
Dâng hiến mình
Ai tròn niềm tiếc hối
Quẩn quanh đây ai người không có lỗi?

Tròn ba sinh
Thành tựu để cho đời
Một tiếng thanh ba ngàn lần tiếng trọc
Lời cứu rỗi có khi câm
Cả tấm lòng chừng dòng nước mắt.
Tối thắp lên ngọn đèn nào hiu hắt
Trang sắp giở
Ngập ngừng
Đâu đây tiếng trẻ học …

Văng vẳng một thời
Nghe còn tiếng khóc
Mộng ước xưa
Những trang chót còn đây
Thèm thơ dại
Một chút thôi
Tuổi của trời,
Nghe lòng mình vô hối.

Chỉ mơ thêm mãi chút tình
Mơ thêm chút nữa là mình với ta.

Tặng Ana, người bạn đời.
1998.

Dấu thời gian
Bằng hữu 1

Là cây đa
Là ngôi nhà xưa cũ
Là mái đình làng cũ nhớ không?

Ngói âm dương
Sấp ngữa, cũng là không
Và nguồn cội, cõi vô cùng
Tham-Lưỡng.

Em là phượng
Màu hoa em, mượn hình thần tượng
Rực rỡ lửa
Dù phôi pha nép giữa tim em
Eùp vào tập, vở học trò níu giữ thời gian
Tưởng không quên
Hình hài hoa vẫn còn đó
Và tình học trò
Là hồn hoa muôn thuở.

Em thấy không?
Đường vào làng không có ngỏ
Rộng thênh thang chim dẫn lối trâu về.

Men bờ ruộng
Chân thấm cả hồn quê
Đường kinh-vĩ
Chẳng phân ly nơi làng cũ.

Ta bằng hữu
Năm mới, chỉ chút hồn thơ.

Tết Quý Dậu - 1994.

Vô vãng bất phục

Làm sao quên
Ai chợt xa
Hay ta chợt xa,
Có một khoảng mênh mông
Không và Thời kết lại
Nơi Thánh Giá
Tâm Hư Vô
Làm thành Tham và Lưỡng (4).

Có một khoảng
Tưởng tầng Trời chồng lên lớp lớp
Dưới chân ta
Ta và Đất
Ta đè lên đất.

Làm sao quên
Khi nào xa
Ta xa Trời và gần Đất.

(Khai bút, tết Đinh Sửu - 1997)

(4) Tham Thiên Lưỡng Địa.
(CHU DỊCH NGUYÊN CHỈ)

Lời vô ngôn

Gió ru qua
Trúc trở mình run rẩy
Gió qua rồi
Trúc lặng ngắm trời mây.

Nhạn in bóng
Hồ xanh gương phẳng lặng
Bóng qua rồi
Nhạn chắp cánh tìm bay.

Mây bay trúc gió hồ gương phẳng
Bóng nhạn in xanh run rẩy tìm.

Bardo sống chết

Rồi một ngày … Em sẽ.
Nhớ bên Em, không còn ai ngoài Mẹ.
Mẹ ôm Em, vẫn ôm Em
Và Mẹ sẽ.

Vổ về Em,
Mẹ vẫn mãi vổ về.
Thuở tiên thiên
Em in dáng sao Khuê (5)
Thuở thiên đường Em, hình dung tại thế.

Và Em sẽ
Khi đi
Lại trở về.

(5) Tinh tượng đầu trong nhóm 7 sao phương Tây (thuộc chòm Bạch Hổ).

Mãi miết hành trình luôn bên Em là lặng lẽ
Có một ngày bước chân Em rất nhẹ
Bước vô thường Em chẳng còn nghe
Ngàn tiết điệu âm hòa trong im lắng

Còn cõi sống
Là còn miên miên xao động,
Khoảnh khắc giao, lại là cõi mênh mông
Chỉ một chút
Tịch lặng
Giao thời hai cõi
Em trở về
Tiên thiên Em, thuở êm đềm ánh sáng.

Có một cõi trung gian (6)
Mẹ cho,
Chỉ cho Em vòng rào ý niệm.

Lẳng lặng Em
Bao giờ?
Dòng miên viễn.

(6) Trung Ấm_Bardo (TẠNG THƯ SỐNG CHẾT)
SOGVAL Rinpoche.

Tôi trên biển

Trời và biển
Không còn đất liền,
Bờ bến nào, Ta và Vũ trụ?

Hành tinh ta, bóng Ta in lên nền viễn xứ.

Kìa, chiều lên
Ta thấy ta
Bóng in rất rõ.
Lạnh cũng lên dần
Ngọn sao hôm thêm tỏ.

Mãi ta quên, bóng Ta, đêm và bóng
Văng vẳng đâu đây, êm đềm tiếng sóng.

1998.

Sống

Sống như mời
Là sống
Khi nghe gió gọi
Nghe tim reo
Nghe mình vời vợi,

Không biết mình mời
Không hay gió gọi
Không biết tim reo.

Nghe quen
Có ai mời.

Ý tại 1

Không có gốc
Làm sao có ngọn?

Không có anh
Làm sao tôi tương quan?

Không có em
Sao có tình yêu nhỉ?

Ai yêu ai
Aùnh mắt nhìn.

Và thời gian
Dòng theo dòng
Vô thủy vô chung.

Ý tại 2

Lâng lâng hồn nghệ sĩ
Mang mang lặng tư duy.

Nghệ sĩ là hoa
Hoa người nở.

Nghệ sĩ là thơ
Hồn hòa hơi thở.

Nghệ sĩ làm tim
Cùng hòa nhịp gõ.(7)

Nghệ sĩ là người
Tình người hòa giấc mơ (8)

NGUYÊN BẢN THẢO (1998)
Hòa nhịp đập.
Tình người hoài ôm ấp.

Quên mình

Nghệ sĩ
Là dấu tích
Bẻ cong mình
Khi bẻ cong bút.

Nghệ sĩ
Không cần viết
Chút cảm xúc
Hoa người nở.

Nghệ sĩ là cát
"Cát trắng ngần in mãi dấu chân qua"

Tiết điệu

Hòa nhịp thở
Ngàn thông reo
Nước thủy triều

Tôi cười ha hả.

Hòa tiết điệu
Gió reo thông
Núi bùng ngọn lửa
Mặt trời chìm
Mặt trăng tỏ
Nước đầy vơi.

Tôi có đó, hồn tôi
Hòa nhịp thở.

Gió reo chi gió ngọn thông ơi
Thông reo chi gió vạn lời mời
Tôi lặng lẽ
Lắng nghe lời gọi
Kề bên thông
Kề bên gió
Một mình tôi.

Phải tôi reo
Hay gió reo?

Lời thông reo
Tôi hay gió?

Tương quan

Tôi mượn hồn
Hồn tôi
Tinh anh Tiên Tổ.

Ốc mượn hồn
Ốc cần cái vỏ.

Tôi là người
Tôi đâu phải ốc.

Mất hồn

Tương quan tôi
Bạn tôi.
Huyết thống tôi
Cha tôi.
Còn mẹ tôi
Tương quan tôi, đâu nhỉ?

Mẹ tôi chở
Đất vuông
Đất hành thổ

Tương quan tôi có Mẹ
Tôi nào thổ lộ.

Viết

Bạn tôi viết
Người có bút
Người không.

Bút bẻ cong
Có khi cong bút
Có khi bạn tôi cong.

Tôi không buồn
Bạn tôi có hồn.

Hồn vô ngôn.

Vẽ

Bạn tôi vẽ
Tranh thành hồn
Có cả con buôn.

Bạn tôi ý tại.

Bạn tôi
Vung tay
Sống
Lẫn với màu
Hòa với máu.

Ý tại thành tranh
Bạn tôi vẽ.

Trả giá

Giá rẻ mạt
Một đồng mua được.
Giá rẻ mạt
Ngàn vàng mua được.

Giá quá rẻ,
Bán hồn tôi mua được.

Yù thức

Nơi Thánh Giá
Chúa treo tim Chúa.

Ta thành Phật
Phật cười
Ta và Phật.

Ta và Chúa
Ta nào được thế,
Chúa là Ta
Lời vô ngôn.

Phạm thượng

Xin lỗi đời
Tôi mượn lời
Lời vô ngôn,

Xin lỗi trời
Tôi một ngôi
Chừa ngôi còn lại.

Ngôi chở tôi
Ngôi tôi chở
Tôi vẫn là tôi.

Tôi muốn nói
Hết đời tôi
Lời hối lỗi.

Một cõi riêng

Thông reo
Ngàn thông reo
Thông cô đơn
Ngàn thông reo cô đơn.

Thông không gió.(9)
Hay gió reo?
Gió cô đơn?
Hay reo gió?
Thông còn đó.

Thông hay gió?
Gió hay thông?
Reo,
Lời vô ngôn.

NGUYÊN BẢN THẢO (1998)
(9) Khi không gió.

Tự tại

Lời là thơ
Mênh mông lời nghệ sĩ
Lời là hồn
Hồn lênh láng ý.

Lời là ý
Yù tại, lời vô ngôn.

Bia thời gian

Ngựa,
Không quen lối mòn.
Bóng câu,
Sầu héo hon.

"Trăm năm bia đá cũng mòn
Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ".

Ngàn xưa đọng chút bơ vơ
Ngàn sau để mãi hửng hờ bóng câu.

Thời gian
Ai thấu nỗi đau!
Nàng thơ mấy tuổi
Ai sầu?
Hỏi ai?

Cảm xúc "Bóng câu và Nàng Thơ" - Tranh Hồ Thành Đức (1998)
Kính tặng họa sĩ Hồ Thành Đức.

Tiễn bạn,
Dòng miên viễn

Này, Trần Hữu Ngũ
Tròn thân anh, anh trả đủ, tuổi giáp hoa
Tròn danh anh, anh tự tại khoan hòa
Bước một bước,
Tâm anh tròn niềm kiêu hãnh.

Tối hôm qua nghe trời trở lạnh
Sáng hôm nay tin sớm anh đi
"Con bệnh" văn chương, nhớ thơ anh thuở dậy thì,
Sàigòn tháng bảy nắng sáng có chút vàng hanh
Tập "Thơ Xanh", THÙY LINH còn trong ai nỗi nhớ.

Có một sợi chỉ đỏ
Một lần, vườn thơm non không chín
Có một cõi riêng
Trời Tháp Chàm - Nguyệt Biều, lãng đãng
"Nội Chiến" rotative, NGY HỮU, một thời "Ý THỨC"
"THỊ TRẤN KHÔ" mới đây, trái tim anh còn thao thức

Sao anh vội?
Tác phẩm chưa in …
Hay anh nhớ Qui-Nhơn,
Hay anh nhớ Sàigòn ?
Bước chân anh nhớ thời phiêu lãng?
Sao anh vội? Dù chẳng nói gì thêm?

Này hương linh, này Ngũ!
Trời không tròn sao trời che quanh khắp?
Đất không vuông sao đất chứa cả bốn phương?
Một bước đi
Một bước vô thường
Khi cát bụi, anh và tôi đều cát bụi.

Thôi anh về
Tiễn anh
Một chút lòng cát bụi.

Sàigòn, 14.7.1998

Thay lời bạt

TRÍCH THƯ BẰNG HỮU
NGY HỮU, Trần Hữu Ngũ.

. . . "Trong quá trình thể hiện tư tưởng, bạn đã có một dòng tư tưởng, mà thực ra trong xã hội hôm nay, dòng tư tưởng này đang quay về với một số người, và đồng thời nó cũng quá xa vời, nếu không nói là quá "lạ" với cái thế giới mà cuộc sống như là một cuộc đua chen.

. . . Chúng ta là những người hẫng hụt về vị trí, cách sống, về tư tưởng, thân phận … Mọi người như đang chạy trên một đường băng cuộc sống, và ai không có sức chịu, đã rơi ra … như những vì sao lạc khỏi quỹ đạo!

Dòng thơ bạn là những vì sao ấy nhỉ?

Mình đọc một lần qua, chưa thấy gì. Đọc một lần qua nữa, mình chợt thấy lời thơ bạn ngún ngẩy, giống như người đặt cược mà sợ mất, có chút hờn giận mà khó nguôi …

Qua thơ … còn nhiều ước lệ cổ điển. Cái mới trong thơ về tư tưởng cần có lại xem như chưa có - trừ mấy bài rất độc đáo, hàm xúc và gây ấn tượng mạnh, như :
Rừng Đồng Hòa.
Thư cho bạn.
Những mùa nắng.
Uống trà …
thể hiện được nét mới trong tư duy, hình tượng cũng như cấu trúc thơ.

Tóm lại, một tập thơ khó đọc cho nhẹ lòng …"

NGY HỮU (Trần Hữu Ngũ) - PhanRang.
TRÍCH THƯ NGÀY 11/4/1998 (trước khi anh mất 3 tháng).

TRÍCH THƯ BẰNG HỮU -
HỒ THỦY GIŨ (Hồ Đắc Từ).

. . . "Thật ngạc nhiên và rất vui khi nhận được tập thơ "in ronéo" của Ngạn … Mình đọc, thấy xúc động.
Một vài câu, một vài bài, thấy cái hồn thơ của Ngạn truyền qua mình.

Trải qua một cuộc đời sóng gió, tuổi ngoài năm mươi Ngạn vẫn giữ được trái tim mình hướng tới sự thăng hoa. Mình nghĩ, có lẽ đã giúp cho Ngạn sống, và tồn tại mãi …

Mình cảm nhận được chất nghệ thuật ở những câu, bài mà mình thích :

Rừng Đồng Hòa.
Những mùa nắng.
Uống trà.
Hoa quỳnh tự vịnh.

Mong sao,
Ngạn hãy đọc, nghiên cứu những chất liệu cấu thành thơ (ngôn ngữ là chất liệu thứ hai), Ngạn sẽ thành công hơn nữa.
Mong sao,
"Dấu Thời Gian" (của chúng ta) là những dấu CHÂN, THIỆN, MỸ!" …

HỒ THỦY GIŨ (Hồ Đắc Từ) - Thành Nội, HUẾ.
TRÍCH THƯ NGÀY 30/7/1998.

TRÍCH THƯ BẰNG HỮU
NGUYỄN VĂN DIÊN

. . . "Điều mình thấy, Hồ Thanh Ngạn qua tập thơ Dấu Thời Gian, là lửa. Dù tuổi đời vào độ "lục thập nhi nhĩ thuận".

Nếu, ngày xưa, người ta phát kiến ra lửa, làm thay đổi hẳn đời sống con người và nâng cao nền văn minh nhân loại. Thì ở đây, lửa của những người cầm bút - nói chung là thái độ dấn thân của một người, có tấm lòng nhân hậu.

Lửa, để soi sáng,xua tan bóng tối để con người nhìn rõ con người. Lửa ở đây không tàn phá, không đốt cháy, không gây điêu linh tang tóc.

Thơ Hồ Thanh Ngạn nằm trong ngọn lửa nêu vinh danh ấy" …

NGUYỄN VĂN DIÊN - CALIFORNIA, HOA-KỲ.
TRÍCH THƯ NGÀY 10/10/1998.

TRÍCH THƯ
Thầy LÊ-CHƯƠNG, Huế.

. . . "Cảm tưởng đầu tiên của tôi là một sự ngạc nhiên - Ngạc nhiên vì giữa cảnh đời náo nhiệt và xô bồ, anh đã có được những giây phút thư giãn để làm thơ …
Tôi càng thán phục hơn khi thấy anh đã làm khá nhiều bài "thơ triết lý", một địa hạt hiếm thấy ở các nhà thơ khác.

. . . Về "thơ tình", hãy còn quá ít … thật đáng tiếc!
Tình yêu vốn là một đề tài phong phú, có sức hấp dẫn lạ thường dù ở tuổi nào, thế hệ nào, thời đại nào …
… ở tuổi tôi, mà mỗi lần đọc lại mhững vần thơ của Vũ Hoàng Chương, của Đinh Hùng, của Huy Cận … tôi vẫn thấy lòng mình rung động như hồi còn trai trẻ …

"Em ơi, lửa tắt bình khô rượu
Đời vắng em rồi, say với ai?"
(VŨ HOÀNG CHƯƠNG)

"Kỷ niệm thơm từ năm ngón tay
Trăng lên từ nét gợn đôi mày
Bóng hoa huyền ảo nghiêng vầng trán
Chưa ngát ân tình hương đã bay."
(ĐINH HÙNG)

Em đẹp bàn tay ngón ngón thon
Em duyên đôi má nắng hoe tròn
Em lùa gió biếc vào trong tóc
Thổi lại phòng anh cả núi non."
(HUY CẬN)

. . . Thơ là tiếng nói của con tim, là nỗi rung động của cõi lòng, tôi nghĩ rằng điều đó anh đã đạt được.
Khi đã gửi gắm tất cả tâm hồn mình vào môi chữ, mỗi câu, và DẤU THỜI GIAN được in ra một ngày gần đây, dù cho dư luận khen chê thế nào, điều đó không thành vấn đề - mà được góp mặt với đời bằng tác phẩm của mình, theo tôi - đã là một vinh dự …"

Thầy LÊ-CHƯƠNG
CHI LĂNG - HUẾ.
TRÍCH THƯ NGÀY 02/8/1998.