Viết Về   Nguyễn Ðức Quang 

Phần 1
NGUYỄN ĐỨC QUANG GIÀ CƠ VIẾT VỀ NGUYỄN ĐỨC QUANG DU CA

Tôi và Nguyễn đức Quang tình thân thì có, nhưng thông cảm, hiểu biết nhau thì không.  Co' nhiều lý do để tôi và Quang thân nhau.  Thứ nhất là vì tôi và Quang là bạn học.  Chúng tôi học với nhau bốn năm tại trường CTKD thuộc viện đại học Đà Lạt.  Thứ hai vì tôi và Quang cùng là sinh viên sĩ quan trừ bị khóa 9/68 Thủ Đức.  Trong thời gian ở trường Võ Bị, tôi và Quang ở trong một nhóm 10 người được biệt phái 2 tuần về trường Trung Học Đệ Nhất Cấp Võ Khoa Thủ Đức.  Tại trường này, chúng tôi có nhiệm vụ tổ chức cho trường có những đơn vị Thiếu Sinh Quân Đội và huấn luyện cho các em học sinh những kỹ năng của Hướng Đạo.  Lý do thứ ba, tôi và Quang là khóa sinh của một khóa Cơ Bản CTCT của  Trường CTCT thuộc Cục Chính Huấn trong ba tháng .  Lý do thứ tư, tôi và Quang cùng làm việc tại phòng Hướng Dẫn Sinh Hoạt thuộc Cục Chính Huấn trong thời gian một năm.  Lý do thứ năm là mỗi lần lên thăm Seattle, Quang đều ở lại nhà tôi mặc dầu Quang được rất nhiều người mời đến ở lại nhà của họ.  Mặc dầu quen biết nhau một thời gian khá lâu, nhưng chúng tôi vẫn không trở thành đôi bạn thân thiết .  Lý do không phải vì khác tính tình, khác chính kiến …


 

Phần 2
Đã mang cái nghiệp vào thân Nguyễn Du

Hắn mang nghiệp hát xướng vào thân từ ngày còn thơ ấu.  Ông thân sinh của hắn làm hiệu trưởng một trường học ngoài đảo Côn Sơn, lúc hắn còn học tiểu học.  Hai năm ngoài Côn Đảo, bạn của hắn là những người tù.  Ông cụ tìm những người tù giỏi toán, sinh ngữ và âm nhạc để dạy dỗ hắn.  Những ông thầy dạy nhạc chẳng có ai là nhạc sĩ nổi danh.  Sau khi vào đất liền, hắn tự học nhạc.  Thời học trò ở Đà Lạt, hắn ở trong ban phụ trách một chương trình phát thanh của Hướng Đạo trên Đài Phát Thanh Đà Lạt.  Những tháng đầu ban nhạc của hắn chỉ hát những bài hát Hướng Đạo của Hoàng Quí, Lưu hữu Phước … Sau này ban phát thanh cho hát cả những bài nhạc hắn sáng tác.  Những sáng tác trong thời gian học trò này đa phần đã bị tiêu hủy sau ngày 30 tháng tư, năm 1975.  Hắn chỉ tìm được một bài hát mà hắn sáng tác trong thời gian này là bài Gươm Thiêng Hào Kiệt năm 1961.  Bài này viết về ông thánh bổn mạng của Hướng Đạo Saint Georges.
 

 

Phần 3
HỒI SINH CỦA GIÒNG MÁU NÓNG

Quang viết nhạc từ năm 1961.  Thời gian hắn sáng tác mạnh nhất là từ năm 1961 đến 1972.  Hắn chấm dứt sáng tác từ ngày hắn lấy vợ.  Có một lần tôi hỏi hắn :'' Từ ngày lấy vợ, mày có sáng tác thêm được nhạc phẩm nào không ?''.  Hắn lắc đầu.  Nghe hắn trả lời trong lòng tôi thấy buồn lâng lâng. Tôi không dám hỏi thêm vì sợ hắn buồn.  Ngày hắn cùng bốn đại kiện tướng của phong trào Du Ca lên Seattle để nhận cây đàn Cao Hoàng tặng hắn, tôi tổ chức một buổi họp mặt tại nhà tôi.  Vào cuối buổi tiệc, tôi nói với hắn :'' Lần sau nếu không có sáng tác mới thì đừng lên Seattle.  Tụi tao không tiếp mày nếu mày không có sáng tác mới ".  Cao Hoàng tiếp lời tôi :'' Tôi tặng Quang cây đàn là có mục đích để hắn sáng tác, đừng lo lần sau thế nào cũng đươc nghe sáng tác mới của Nguyễn đức Quang ".  Năm 2003 tôi nghe đài VOA, tôi rất sung sướng nghe hắn trả lời một cô phóng viên về chuyến đi Úc thứ hai của hắn.  Hắn nói rằng :'' khác với lần đi trước.  Lần đi thứ nhất tôi hát những bài như Nỗi Buồn Nhược Tiểu, Ruồi và Kên Kên, Vì Tôi Là Linh Mục…

Phần 4
HÀNH TRÌNH CỦA MỘT MỐI TÌNH
QUÊ HƯƠNG MÊNH MÔNG

Quang thực hiện ước mong đi một chặng đường nữa về quê hương, về đất nước.  Sau khi không còn làm chủ nhiệm tờ nhật báo Viễn Đông, Quang làm hai chuyến du hành dài ngày.  Một chuyến đến Washington DC và Florida, một  chuyến đến Washington State và Vancouver BC.  Quang đặt tên cho cuộc hành này là HÀNH TRÌNH CỦA MỘT MỐI TÌNH.  Trong chuyến đi này Quang trình bày ba sáng tác mới  :  Tôi Có Một Mối Tình,  Nào Ai, Trên Đường Phố San Francisco trong tập nhạc Quê Hương Mênh Mông mà Quang bảo là viết chưa xong hết.

Phần5
NỖI BUỒN NHƯỢC TIỂU

Năm 1963 Quang đọc một bài thơ Nỗi Buồn Nhược Tiểu của Nguyễn Văn Hoàn đăng trong nội san Lửa Việt của Tổng Hôi Sinh Viên Sài Gòn lúc ấy do anh Lê Hữu Bôi làm chủ tịch.  Quang đã phổ nhạc bài thơ này.  Bài Nỗi Buồn Nhược Tiểu là một trong ba bài hát bài hát đã ảnh hưởng tới thời cuộc lúc bấy giờ. Quang tâm sự :”Cuộc đảo chánh 11 tháng 11 năm 1963 diễn ra khi tôi còn là một học sinh.  Nhưng cũng đủ giao động để thấy trước mắt mình đã vỡ ra một khoảng chân trời mới : Những Chuyện Quê Hương.  Tôi nghĩ rằng không riêng tôi mà cả thế hệ chúng tôi lúc đó như những người đang giật mình ra khỏi một cơn mộng dài, ai cũng thấy bỗng nhiên mình có bổn phận làm một cái gì đó cho đất nước, chứ không còn ngồi im trong góc nhà hay trong góc lớp học nữa. 

Phần 6
CHIỀU QUA TUY HÒA

Một trong những lý do Cao Hoàng và Quang trở thành đôi bạn tri kỷ vì là Cao Hoàng rất thích bài hát Chiều Qua Tuy Hòa. Cao Hoàng thích bài hát này vì anh ta coi Tuy Hòa là quê hương thứ hai sau Hà Nội.  Anh ta nói với tôi người ta yêu quí mảnh đất không phải vì nó giàu hay lớn mà vì tình cảm của những người dân ở đó.  Cao Hoàng yêu xứ Tuy Hòa và xem Tuy Hòa là quê hương thứ hai vì những năm Hoàng  dạy học ở Thị xã Tuy Hòa, Hoàng thấy dân Tuy Hòa thật hiền hòa dễ thương. Cao Hoàng và Quang biết nhau vì thời thơ ấu hai người đều sống tại Đà Lạt.  Biết nhưng không thân mặc dù thân phụ của hai người là cụ Nguyễn Đức Trung và cụ Hoàng Thế Mỹ là đôi bạn thơ.  Thân phụ hai người thường gập nhau để ngâm thơ, bàn luận về thời cuộc và thơ văn.  Hồi đó thân phụ của Quang có biệt danh là Tú Point vì cụ thích đủ mọi thứ và chuyên làm thơ trào phúng.  Cụ làm thơ nhưng cụ lại thích đủ các loại thể thao mà cụ coi là các thứ trò chơi.

 Phần 7

ĐƯỜNG VIỆT NAM

Quang sáng tác bài Đường Việt Nam sau chuyến đi bằng xe đạp từ Đà Lạt xuống Sài Gòn.  Đoạn đường từ một nơi nổi tiếng là thanh bình trong một đất nước chiến tranh đến thủ đô Sài Gòn chỉ dài 325 cây số.  Năm 1965 đoạn đường này đã có nhiều bất ổn.  Việt Cộng đã đắp mô và chận xe đò tại đèo Chuối, đã giật sập cầu La Ngà.  Mỹ đã dựng chuyện tầu Madow để ném bom Miền Bắc.  Trong chuyến đi xe đạp Đà Lạt – Sài Gòn, khi Quang đi đến cầu La Ngà thì đã được nhiều người khuyên nên trở về để tránh nguy hiểm vì chiến tranh đang gia tăng.  Chiến tranh đã để lại nhiều dấu ấn trên đoạn đường này, mặc dù đoạn đường này không phải là đoạn đường tử thần như nhiều con đường khác ở vùng I, vùng cao nguyên vùng II, vùng Bắc Bình Định … Không biết có phải cảm hứng sau chuyến đi bằng xe đạp Đa Lạt – Sài Gòn này mà Quang sáng tác bài Đường Việt Nam hay không?

Phần 8

KẾT LUẬN

PHƯƠNG OANH, giáo sư âm nhạc :  Từ lúc gặp ban Trầm Ca tôi thấy đường lối hoạt động của các bạn hợp với mình, nên "nhảy" vào.  Ban Trầm Ca lúc đầu chỉ có năm anh chàng, bây giờ có thêm một giọng nữ nữa là sáu (Nguyễn đức Quang, Trần trọng Thảo, Hoàng kim Châu, Đinh gia Lập, Hoàng thái Lĩnh, Nguyễn quốc Văn và Phương Oanh) .  Sau khi Quang và các bạn "di dân" từ Đà Lạt xuống Sài Gòn, lúc đó, thật sự chúng tôi đã đến sinh hoạt thường xuyên với các sinh viên, học sinh và trong môi trường này, tôi thường gặp Khánh Ly với Trịnh công Sơn.  Hai lối trình diễn, hai lối suy nghĩ khác nhau giữa Quang và Sơn, và hai cách xuất hiện trước công chúng khác nhau giữa tôi và Khánh Ly, đã làm sinh viên từ Sài Gòn đến Huế thích thú, say mê.