1. Bình nguyên châu thổ Hồng Hà-Thái Bình, rộng khoảng 15 ngàn cây
số vuông, có hình tam giác, đỉnh ở Việt Trì, Phú Thọ, đáy là duyên hải
từ Hòn Gay đến Phát Diệm. Bình nguyên này tương đối phẳng, ngoại trừ
những đồi sót trong vùng Ninh Bình, Nam Định, và những vùng đất trũng
tạo thành những bãi sậy ở khoảng giữa tỉnh Hưng Yên và Hải Dương. Về
phía bờ biển thuộc các tỉnh Thái Bình, Nam Định, nhiều dải đất do phù sa
bồi đắp lấn dần ra biển đến 80 thước một năm.
Bình nguyên châu thổ Hồng Hà-Thái Bình có một hệ thống đê điều ngăn
nước, nhất là dọc sông Hồng, có đê được xây từ đời nhà Lý để tránh lụt
lội mùa nước lũ, nhưng chính việc ngăn nước cũng làm đồng bằng mất đi
lượng phù sa màu mỡ. Bình nguyên này sản xuất nông phẩm chính là lúa và
các phụ sản khoai, bắp, sắn....
2. Bình nguyên Thanh-Nghệ-Tĩnh, rộng khoảng 6.000 cây số vuông, gồm
châu thổ sông Mã tương đối phì nhiêu và châu thổ sông Cả, hẹp và không
được màu mỡ lắm, lại có nhiều cồn cát ven biển di chuyển vào lấn đất
đồng bằng.
3. Bình nguyên Bình-Trị-Thiên, có diện tích tổng cộng khoảng 2.000
cây số vuông, gồm các châu thổ Đài Giang, Thạch Hãn và sông Hương,
thường khô cằn và hẹp vì bị giới hạn bởi những đầm nước mặn dọc duyên
hải. Nông dân phải trồng phi lao để chặn sức di chuyển của những cồn cát
ven biển về phía đồng bằng.
4. Bình nguyên Quảng Nam vào tới Bình Thuận, gồm châu thổ các sông
Thu Bồn, Trà Khúc, Đà Rằng, sông Cái, sông Dinh, sông Lũy,... quan trọng
nhất là bình nguyên Tuy Hòa. Đồng bằng Ninh Thuận và Bình Thuận tương
đối có đất tốt nhưng khô nên ít thuận tiện cho nông nghiệp.
5. Bình nguyên châu thổ sông Đồng Nai, tương đối cao ở vùng chuyển
tiếp với các cao nguyên phía Đông-Bắc, thấp dần về hướng Tây-Nam. Đất
đai tốt, thích hợp cho các loại cây kỹ nghệ, cây ăn trái.
6. Bình nguyên châu thổ sông Cửu Long, là vùng đồng bằng rộng nhất
Việt Nam, đất đai phì nhiêu, bằng phẳng. Trong bình nguyên này vẫn còn
một vài núi đá thấp thuộc vùng tiếp giáp với các dãy núi của Campuchia
trong tỉnh Châu Đốc, một vùng trũng thấp là Đồng Tháp Mười thuộc hai
tỉnh Kiến Tường và Kiến Phong, hai vùng đất ven biển chưa được bồi đắp
là khu rừng sát Quảng Xuyên ở cửa sông Đồng Nai và khu rừng tràm U Minh
ở gần ranh tỉnh Kiên Giang và An Xuyên. Đồng bằng châu thổ Cửu Long
không có hệ thống đê ngăn nước như của châu thổ sông Hồng, nhưng lại có
nhiều giồng đất thiên nhiên và một hệ thống kinh đào dẫn thủy quy mô,
phân bố lượng phù sa bồi đắp của sông Cửu Long đều khắp nên rất phì
nhiêu màu mỡ. Nông phẩm chính là lúa và các loại mễ cốc, cây ăn trái.
Đây là vựa lúa của Việt Nam, đã từng xuất cảng gạo thóc trong những năm
người dân còn được tự do canh tác.
|