|
Tại sao diều bay được lên
cao? Đã bao giờ bạn tự thử giải
thích tại sao chiếc diều giấy lại bay vút lên khi ta cầm dây diều kéo chạy
về phía trước? Nếu bạn có thể trả lời câu hỏi đó, thì bạn cũng sẽ rõ vì sao
mà máy bay hoặc hạt quả phong bay được, và cũng phần nào hiểu những chuyển
động kỳ dị của chiếc bumerang.
Tất cả những cái đó đều là
những hiện tượng thuộc cùng một loại. Chính không khí, một chướng ngại vật
nguy hiểm đối với sự bay của các viên đạn, đã giúp những hạt quả phong, cái
diều giấy và cả chiếc máy bay nặng nhiều tấn vi vu trong không trung.
Để giải thích nguyên nhân
bay lên của diều giấy, ta hãy dùng hình vẽ đơn giản sau. Giả sử đường MN là
mặt cắt ngang chiếc diều. Lúc thả diều, ta kéo dây thì nó chuyển động nằm
nghiêng do sức nặng của đuôi. Giả sử chiều của chuyển động ấy là từ phải
sang trái. Gọi góc nghiêng của mặt phẳng diều đối với đường nằm ngang là
alpha. Ta hãy xét xem có những lực nào tác dụng vào diều.
Không khí dĩ nhiên là ngăn
cản chuyển động, gây ra một sức ép nào đó vuông góc với mặt phẳng. Trên
hình, lực ép được biểu diễn bằng mũi tên OC, vuông góc với MN. Có thể phân
tích OC thành hai lực theo quy tắc hình bình hành, ta được lực OD và OP. Lực
OD đẩy chiếc diều về phía sau và do đó làm giảm vận tốc ban đầu của nó. Còn
lực OP thì kéo diều lên trên. Nó làm giảm trọng lượng của diều và nếu đủ lớn
thì có thể thắng trọng lượng này, đưa diều lên cao. Đó chính là lý do tại
sao diều lại bay lên khi ta kéo dây về phía trước.
Máy bay cũng là một cái
diều, chỉ khác là lực phát động của tay ta được thay bằng lực phát động của
cánh quạt hoặc của động cơ phản lực, làm cho máy bay chuyển động về phía
trước, và do đó buộc nó phải bay giống như chiếc diều giấy.
(Theo Vật
lý vui)
 |