|
Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng,
tác giả của những bài hát nổi tiếng trước năm 1975 như Chuyện Một
Chiếc Cầu Ðã Gãy, Kinh Khổ, Hối Tiếc, v.v... và cũng là tác giả của
những bài hát viết cho thân phận tỵ nạn và đời sống lưu vong như Bên
Em Ðang Có Ta, Có Tin Vui Giữa Giờ Tuyệt Vọng, Một Ngày Việt Nam,
v.v... đã qua đời sáng hôm nay tại bệnh viện Anaheim West Medical
Center vào lúc 8 giờ 55 phút sáng vì bệnh tim. Nguồn tin riêng của
Radio Bolsa cho biết ông đã bị cảm nặng từ hơn ba tháng qua, trong
những ngày cuối cùng của cuộc đời ông đã không ăn uống được nhiều,
và đang theo một chương trình ăn kiêng gạo lức muối mè để hy vọng
lấy lại sức. Thế nhưng vào sáng ngày hôm qua ông đã vĩnh viễn ra đi
không một lời trăn trối, mặc dù lúc ông qua đời có mặt người cháu
trai ở bên cạnh.
Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng tên
thật là Nguyễn Văn Lợi, sinh năm 1940 tại Ðại Lộc Quảng Nam, theo
giấy tờ nhưng những người thân cho biết tuổi thật của ông là sinh
vào năm 1937. Với một nhân dáng nhỏ bé, gầy còm và khắc khổ, nhưng
tính tình của người nhạc sĩ này luôn luôn khiêm nhượng, nhỏ nhẹ và
không bao giờ thích ồn ào khoe khoang. Ông tìm niềm vui trong âm
nhạc, và đã sống độc thân từ trước tới naỵ Gia đình của ông hiện vẫn
còn tại Việt Nam, ông có một vài người thân cư ngụ tại San Jose, Úc
Ðại Lợi và một người cháu duy nhất gọi ông bằng bác đã sống cùng với
ông cho tới thời gian gần đây đã sang tiểu bang Florida để theo học
tại một đại học trong vùng này. Ông sáng tác nhiều loại nhạc, từ dân
ca cho đến tình ca, và nhạc của ông được nhiều ca sĩ nổi tiếng trình
diễn cũng như đã xuất hiện trên nhiều cuốn video ca nhạc. Ông nổi
tiếng nhất là viết những bài trường ca hay những ca khúc hợp ca
nhiều giọng, nhất là khi ngôi làng Việt Nam được ra đời tại Phi Luật
Tân sau khi những người tỵ nạn bị cưỡng bách hồi hương một cách oan
nghiệt, ông đã sáng tác hai ca khúc Bên Em Ðang Có Ta, và nhạc phẩm
Có Tin Vui Giữa Giờ Tuyệt Vọng, nay vẫn còn là hai ca khúc được hát
nhiều trong những dịp sinh hoạt cộng đồng và các công tác xã hội từ
thiện. Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng lìa trần trong niềm thương tiếc của
mọi người.
Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng không
còn nữa, nhưng dòng nhạc của ông vẫn vĩnh viễn tồn tại trong trái
tim mọi người. Xin quý vị cùng với tất cả các anh chị em nghệ sĩ,
vĩnh biệt nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, người đã một đời dành cho áo mẹ áo
em, người đã một đời dành tất cả khả năng của mình để vinh danh cho
hai chữ Việt Nam. Một ngày Việt Nam, một người Việt Nam, một trái
tim Việt Nam, một phút tưởng niệm cho người nhạc sĩ với tâm hồn bất
khuất, với lòng yêu nước thương nòi, và với giấc mơ một ngày Việt
Nam sẽ mãi mãi trường tồn khi hoa tự do nở rộ trên quê hương yêu
dấu...
| Trầm Tử
Thiêng: |
Người Nhạc Sĩ Của
Thời Cuộc |
| By: |
Nguyễn Ngọc
Chấn |
| Trầm Tử
Thiêng: |
Người Nhạc Sĩ Của
Thời Cuộc. |
NGUYỄN NGỌC
CHẤN
Vào một chiều cuối năm, tôi
và nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng không hẹn mà gặp trong một quán vắng. Cali
bị El Nino hoành hành, lúc nắng, khi mưa, đang nắng chang chang, mây
đen bỗng kéo đến, mưa trút xuống ào ạt. Ngồi chờ nắng, uống đến tuần
trà thứ ba, trời chưa tạnh hẳn, bị mưa gío cầm chân, tôi bèn gợi ý
để nghe Trầm Tử Thiêng tâm sự về quá trình sinh hoạt văn hóa của
anh.
Tôi vẫn gọi anh là một nhạc
sĩ của thời cuộc, Bất chợt chính tôi bị cuốn hút vào một cuộc đời
rất ngoạn mục của người bạn từ 30 năm nay Thế nhưng, tôi lại thất
bại, một lần nữa, lại với câu hỏi:
"Tại sao lại là
"TRẦM-TỬ-THIÊNG" ? Anh vẫn cười bí mật, lắc đầu với tôi như đã lắc
đầu với hàng chục người, hỏi anh từ mấy chục năm trước. Thì thôi,
anh có lý của anh, tôi xin chào thua.
Năm 1971 tôi biệt phái về Bộ
Văn Hoá Giáo dục, trình diện phòng Truyền hình học đường, Trung tâm
học liệu. Tôi vô cùng thích thú gặp lại Trầm Tử Thiêng, được làm
chung trong cùng một nhiệm sợ Chúng tôi có rất nhiều kỷ niệm trong
suốt 3 năm tại Trung Tâm Học Liệu.
Sau biến cố 1975, tôi nhanh
chân đi trước, Trầm Tử Thiêng kẹt, 10 năm sau gặp lại, chúng tôi
tiếp tục sinh hoạt mật thiết hơn tại thủ đô tỵ nạn. Là một nhà giáo,
xếp bút nghiên theo việc kiếm cung, trong thời gian gần 10 năm tại
ngũ, tôi đã góp mặt trong nhiều đơn vị, nhiệm sở, chức vụ, khoác
những mầu áo, kỳ hiệu khác nhau.
Tuy có những gian truân, khó
nhọc nhưng tôi vô cùng trân quí những ngày được mặc quân phục. Dù là
một chuyên viên vận tải hay một trưởng đoàn quân xa, sát cánh với
các chiến đoàn Biệt động quân. Dù là một ký gỉa chiến trường hay là
một thuyền trưởng tiếp vận tôi luôn luôn hãnh diện về những đóng góp
khiêm nhường của cá nhân mình, cũng như chuyên ngành Quân vận của
tôi.
Những ký ức ấy đã giúp cho
tôi thêm chất liệu hiếm quí, để khi trở về nhiệm sở dân sự, tô điểm
cho kỹ thuật điện ảnh của tôi phong phú hơn, đa năng hơn sau này.
Tương tự như tôi, Trầm Tử
Thiêng may mắn hơn, mặc quân phục nhưng công việc có ít nhiều liên
quan đến sở trường âm nhạc của anh. Là một quân nhân phục vụ tại Cục
Tâm Lý Chiến, Trầm Tử Thiêng đã theo dõi cuộc chiến, điều nghiên
lãnh vực tâm lý, từ tiền đồn đến hậu phương, từ trung tâm huấn luyện
đến quân y viện. Nơi anh phục vụ được góp nhặt những tin vui chiến
thắng, xen kẽ với những bất hạnh của đồng bào bị kẻ thù bách hại. Từ
những dữ kiện chung quanh ấy, anh trở thành chứng nhân của cuộc
chiến.
Như các sử gia viết nên
những trang quân sử, Trầm Tử Thiêng dùng khuông nhạc ghi lại hành
trình cuộc chiến, chiếm mất một quãng đời thanh xuân của chúng tôi.
Chứng nhân qua âm nhạc. Nếu
sách sử được lưu trữ trong kho tàng văn khố quốc gia, thì nhạc Trầm
Tử Thiêng đi vào kho tàng nhạc Việt của dân gian. Âm nhạc có lợi thế
phổ thông, đại chúng dễ ghi sâu vào lòng người, loan truyền mau lẹ
và bén nhậy hơn sử sách.
Rất sớm, từ cuối thập niên
50 Trầm Tử Thiêng đã bắt đầu sáng tác nhưng mãi đến giữa thập niên
50, tác phẩm anh mới có dịp được phổ biến trên các đài phát thanh và
truyền hình...
Trầm Tử Thiêng mơ màng dẫn
tôi về những ngày cuối năm 1967. Trong lúc đồng bào chuẩn bị đón
xuân. Cả nước chào đón những giờ phút linh thiêng nhất của một năm.
Như một số anh em quân dân chính được phép ở nhà, đang chuẩn bị cúng
ông bà, Trầm Tử Thiêng bị gọi trở lại Cục Tâm Lý Chiến sau nửa đêm
giao thừa, để đón nhận những tin chẳng lành của một trận chiến khốc
liệt: trận tổng công kích tết Mậu Thân. Tin chẳng lành dồn dập báo
về não bộ Cục tâm lý chiến: Giờ này, một tiền đồn bị địch quân tràn
ngập, phút khác, một thôn xóm bị Cộng quân thiêu rụi, nơi đây, quân
ta đẩy lui Cộng quân khỏi một khu phố, chỗ nọ, giặc phá nát một đoạn
đường.
Những ngày kế tiếp Quân lực
Việt Nam Cộng Hoà phản công mãnh liệt, bẻ gẫy kế hoạch tổng công
kích của địch. Kẻ xâm lăng trở nên hung bạo, quay mũi dùi tàn sát
thường dân cả nước. Cố đô Huế hứng chịu nhiều đau thương nhất, cầu
Trường Tiền gẫy một nhịp, cắt đứt con đường huyết mạch thân quen của
đất thần kinh.
Xuân Mậu Thân Cảm thông với
nỗi xót xa của người dân xứ Huế, Trầm Tử Thiêng viết bài ca bất hủ
"Chuyện một chiếc cầu đã gẫy", không chỉ khóc than cho một nhịp cầu
vô tri vô giác, nhưng, anh đã chia sẻ niềm đau, với hơn 4 ngàn gia
đình Huế, gẫy nhịp với người thân trong những nấm mồ tập thệ Hàng
chục ngàn đồng bào khắp nước, bị bức tử ngay trong những giờ phút
linh thiêng nhất của một niên lịch.
Nhạc phẩm "Chuyện một chiếc
cầu đã gẫy" trở thành bản kinh cầu tang chung của đất nước. Nhạc
phẩm này đã dính liền với hàng chục ngàn sinh mạng, chết tức tưởi
trong dịp tết Mậu thân. Cho đến nay, đồng bào vẫn hát mãi bài ca và
tết vẫn là ngày giỗ chung cho cả nước, đông đảo nhất vẫn là gia đình
đồng bào xứ huế.
Sang năm, để kỷ niệm 30 năm
sau tết mậu thân đồng bào sẽ khoác lại vành tang, tưởng niệm người
quá vãng, Trầm Tử Thiêng sẽ gợi lại cho chúng ta vết thương của một
nhịp cầu gẫy.
Thu Mậu thân. Vành khăn xô
chưa mục, Huế chưa ráo lệ, mùa thu năm ấy lại gặp thêm tai hoạ,lần
này Trầm Tử Thiêng sáng tác một ca khúc bi thương khác, xót xa, chua
chát cho đồng bào ngoài nớ, tai trời giáng xuống sau cái họa do con
người gây ra.
Nhạc khúc "Tôn nữ còn buồn"
nói về trận bão lụt vĩ đại, tàn phá miền trung, trong đó anh mở đầu
bằng lời than não nuột. Thay vì câu: sau cơn mưa, trời lại sáng, anh
hát rằng: "sau cơn mưa, trời vẫn thế sao em !" rồi Trầm Tử Thiêng
viết tiếp:
"Giặc về còn đánh, còn xua,
ai đi ngăn nổi gió mưa của trời Dù mai con nước chưa vơi, mưa bão
tơi bời, vẫn về thăm em..."
Trầm Tử Thiêng không là một
nhạc sĩ viết bài ca tuyên truyền, anh dùng nét nhạc để ghi lại những
giai thoại lịch sử, đôi khi có gởi gấm một vài phê phán với cảm xúc
đầy nhân bản của một bộ môn nghệ thuật, ngợi ca những mối tình trong
thời chiến, những lần hẹn hò, những xao xuyến chờ mong, những lo âu
bồi hồi, những cách ngăn ly biệt.
Bên các anh có chúng
tôi.
Phục vụ tại cục tâm lý chiến
Trầm Tử Thiêng, theo dõi, cập nhật hoá các mặt trận, nhiều ca khúc
anh ghi lại chứng tích kiêu dũng của các chiến sĩ quân lực việt nam
cộng hoạ Anh rất hãnh diện được đóng góp khả năng sáng tác vào quân
vụ của mình. Trầm Tử Thiêng sáng tác rất nhiều, một số nhạc phẩm
được phát xuất từ ngưỡng cửa đời binh nghiệp như: Quân trường vang
tiếng gọi Ồ Ðêm di hành Ồ Mưa trên poncho ..v..v. đó là một vài nhạc
phẩm được anh em hát nhiều.
Sau những ca khúc viết cho
người tân binh, Trầm Tử Thiêng đi song song với nhịp bước của các
chiến sĩ, anh đã đến nhiều tiền đồn, khích lệ tinh thần chiến đấu
của chiến sị Thăm viếng, ủy lạo, chia sẻ nỗi đau với anh em thương
binh tại quân y viện. v...v.
Dõi theo bước chân các trận
đánh hào hùng, Trầm Tử Thiêng viết lên những bài ngợi ca tinh thần
các chiến sị Thời gian này có đến hàng chục ca khúc. (tiếc thay anh
không lưu trữ được, vì sau biến cố 1975 các ca khúc này đã trở thành
tai hoạ, anh đã phải thiêu hủy một số, và, thất lạc nhiều trên bước
đường lẩn tránh).
Thời gian này Trầm Tử Thiêng
phối hợp với các phái đoàn chiến tranh chính trị vùng, các sinh
viên, học sinh tổ chức các chuyến viếng thăm tiền đồn. "Ðưa em vào
hạ", một ca khúc mang hình ảnh khá cảm động mà anh muốn gởi gấm đến
người hậu phương:
-"Muà hè năm nay, anh sẽ đưa
em rời phố chợ đôi ngày, qua miền xa mà nghe rừng thiêng gọi
lạ -Tiếng nỉ tiếng non, khi chiến trường năm yên thở khói.
Ðứa bé nhìn cha đang chờ giặc dưới giao thông hào".
Viếng thăm tiền đồn gây cho
anh nỗi xúc động, có đến tận nơi chúng ta mới thấy cuộc sống thật
của anh em lính chiến, vợ con họ phải sống ngoài chiến tuyến, những
bé thơ mon men bên giao thông hào nhìn cha cầm súng chờ giặc.
"Bài vinh thăng cho một lòai
chim", anh viết cho phi công Trần Thế Vinh, người chiến sĩ không
quân đã kiêu hùng hạ 21 xe tăng bắc việt, trong trận chiến mùa hè đỏ
lửa, sau đó phi cơ của anh hùng Trần Thế Vinh đã bị việt cộng bắn
hạ.
Mười năm tang thương
(1975-1985) Sau khi cuộc chiến chấm dứt, Trầm Tử Thiêng còn ở lại
việt nam. May mắn tránh né khỏi đi học tập cải tạo, sinh hoạt văn
hoá của anh bị chậm lại. Trầm Tử Thiêng thuộc thành phần ngụy. Trong
suốt cuộc chiến nhiều ca khúc anh sáng tác, ca ngợi sự chiến đấu
dũng cảm của quân lực Việt nam Cộng hòa. Một số bài hát trong đó có
"Chuyện một chiếc cầu đã gẫy" và "Bài hương ca vô tận" biến thành
bản án của anh đối với chế độ, nhạc anh bi khép vào loại văn hóa
phản động, được đưa về bắc bộ phủ để nghiên cứu từ nhạc đến lời.
Thời gian này Trầm Tử Thiêng
trốn tránh, tìm đường vượt biên nhiều lần nhưng bất thành, bị bắt ở
tụ Tại khám lớn rạch gía, Trầm Tử Thiêng viết bài "Tâm ca của người
tù vượt biển", sau đó anh bị đầy xuống trại cải tạo lao động U minh,
sống chung với anh em công chức cao cấp và sĩ quan Ql/Vnch.
Xót xa nhìn những người hùng
một thời, nay sa cơ nằm trong tay giặc, một buổi chiều từ láng nhìn
ra, từng đám tù cải tạo, sau một ngày lao động trở về, tả tơi như
những thây ma, tủi nhục, Trầm Tử Thiêng viết nên bài "Hành ca trên
nông trường oan nghiệt":
"Anh em độ vài trăm, anh em
độ vài ngàn, anh em chừng vài mươi vạn, chới với dưới mặt trời hắc
ám, như không hẹn hò ai, đau thương chung một ngày. Ngước mắt anh em
nhìn nhau. Cười vang vương đồng loại. Bao năm chưa nghỉ ngơi Ðiêu
linh qua từng thời. Anh em mù loà nhân đạo, đua nhau nuôi thù hằn
tiếp nối.
Những tình khúc chia ly.
Thời gian mười năm kẹt lại với nhà cầm quyền cộng sản, Trầm Tử
Thiêng vẫn sáng tác, ghi dấu những cuộc chia ly: Người vượt biển ra
đi, kẻ tìm đường di tản, Trầm Tử Thiêng viết một số ca khúc như:
"Gởi em hành lý" như một lời nhắn gởi ra nước ngoài, cảm nhận nỗi
đau thương nơi quê nhà, những phút chia ly thật cảm động. Kế đó là
những bài "Tình khúc sau cùng" "Một thời uyên ương" ; " Dứt bão, bắt
đầu nước mắt".
Ca khúc nói đến chia ly có
những bài như "Người ở lại đưa đò", nói về một người cựu chiến binh
Việt nam cộng hòa, ở lại, làm nghề đưa đò cho người vượt biển.
Bài đưa đò thứ hai, cảm động
hơn chí tình hơn: "Mẹ hậu giang". Ngày xưa bà mẹ hậu giang đưa đò
cho những người con theo kháng chiến chống Pháp, đánh đồn, sập bóp.
Giai đoạn kế, bà mẹ bị lôi cuốn vào cuộc chiến, nhưng lại không ở
cùng chiến tuyến với ta, hỗ trợ con theo chiêu bài kháng chiến. Sau
khi quê hương bị chụp mũ bởi mỹ từ "giải phóng" mẹ hậu giang bừng
mắt, nhận biết mình bị lừa, bà lại đưa đò chở những người con lần
lượt bỏ nước ra đi sau năm 1975. Trầm Tử Thiêng viết rằng:
"Mẹ hậu giang âm thầm quày
dìa hậu giang, chèo chống thêm cảnh ly tan ly tan, tình mẹ hậu
giang. Ngày xưa thương con đưa đò, ngày nay thương con đưa đò"
Cuối cùng Trầm Tử Thiêng
cũng thoát đi sau khi để lại nhạc khúc đầu tiên, ghi dấu giai đoạn
đầu đen tối của đất nước, gói ghém trong bài "Du ca trên thành phố
đỏ", "Một thời uyên ương"
Nhắc đến "du ca", xin mở một
cái ngoặc kép, nói về một thể nhạc khác của Trầm Tử Thiêng, viết cho
tuổi trẻ trong phong trào du ca. Thời gian đó, anh đã về Trung tâm
học liệu, gần gũi hơn với hoạt động giới trẹ Lúc bấy giờ thanh thiếu
niên bị xao xuyến trước những biến động thời cuộc, họ cảm thấy lạc
lõng, lo sợ trước viễn tượng của đất nước.
Trầm Tử Thiêng cùng các nhạc
sĩ thân hữu khởi xướng phong trào du ca, hát tập thể, ràng kết những
người trẻ với nhau, nối nối vòng tay nhau, nhìn rõ mặt nhau, tìm ý
nghĩa cho cuộc sống, xoá đi mặc cảm lạc lõng.
Hiện nay phong trào du ca
cũng vẫn được phát triển tại hải ngoại, Trầm Tử Thiêng vẫn hăng hái
đóng góp như lúc anh trẻ lại 20 năm trước. Nhạc "du ca" của Trầm Tử
Thiêng nổi rõ trong thời hiệp định Paris, khi mọi người chờ đợi hình
ảnh của môt ngày hoà bình. "Hòa bình ơi ! Việt nam ơi! đã được phổ
biến mạnh mẽ đến với mọi người. Nhưng bài "Làng hòa bình gỉa tưởng"
mới chính là điều anh cảm nhận thời bấy giờ. Con sâu thoát khỏi cái
kén. Trở lại với Trầm Tử Thiêng, khi đến trại tỵ nạn anh tiếp tục
sáng tác hăng hơn, tự do hơn. Tự ví mình như con sâu, gói tròn trong
cái kén, 10 năm sau mới mọc cánh, mới cắn lũng nổi cái vỏ để thoát
ra, bay đi thành cánh bướm:
"Ta như con sâu, 10 năm nhốt
đời trong cái kén, cố xé đau thương từng đêm đen. Mộng tìm một không
gian rộng thênh thang, trút nỗi đau và ca lên....
Trầm Tử Thiêng không vì cái
kén đã kềm hãm anh 10 năm mà trở thành cùn nhụt. Anh vẫn tiếp tục
sáng tác. Bên cạnh những bài viết cho cuộc sống mới như "Mười năm
yêu em" , "Chợt nghĩ về hai nơi", "Hãy ngủ yên tình yêu", anh vẫn
khắc khoải hướng về đất nước bằng tâm trạng của kẻ lưu vong. "Ðêm
nhớ về sàigòn" là một điển hình:
"Ta như cậu bé mồ côi. Cố
vui cuộc sống nhỏ nhoi. Cố quên ngày tháng lẻ loi để lớn: Ðể đêm đêm
nhớ về sàigòn.....
Giai đoạn chao động. Vừa đặt
chân đến hải ngoại Trầm Tử thiên chào ra mắt bằng ca khúc "Mười năm
yêu em". Qua cái nhìn khách quan, đó là một tình khúc, nhưng bên
trong, Trầm Tử Thiêng có gởi gấm, ẩn dụ, nói với những người sống ở
hải ngoại đang thấy mỏi mệt với cuộc sống mới. Trong "Mười năm yêu
em" anh cảm nhận phần nào khác biệt với tâm trạng mỏi mệt của người
khác. Cuộc sống nơi bến bờ tự do là lý tưởng, thực sự đối với anh,
nhưng, nhiều người không ú thức cái lý tưởng đó, có thể họ đã để lý
tưởng quá cao, trước khi bước chân đi, khi va chạm thực tế, họ bị
hụt hững. Trầm Tử Thiêng lưu ý hai tiền đề trong Mười năm yêu em:
"Dường như trong ta em có
điều tuyệt vọng !dường như trong em ta vẫn đầy hoài mong."
Ðó là điều Trầm Tử Thiêng
nói đến giữa lý tưởng và con người. Lý tưởng gọi con người là "EM",
mang thông điệp tình yêu. "EM" có thể thất vọng với lý tưởng, nhưng
lý tưởng thì làm sao biết thất vọng
Giai đoạn nổi
trôi.
Ðược chắp cánh bay, được hít
thở cái không khí tự do, Trầm Tử Thiêng trân trọng những ưu ái đọ
Ðường anh đi chỉ gặp những ngọn sóng lăn tăn làm mình chao đảo, gập
ghềnh. Nhưng nhìn về hướng Ðông, anh nghĩ đến hàng trăm ngàn đồng
bào vẫn còn lênh đênh trên biển. Trong các trại tỵ nạn, hàng chục
ngàn người còn gặp khó khăn, tình trạng định cư bi đát lắm. Trầm Tử
Thiêng viết cho trại tỵ nạn ca khúc "Trại tỵ nan galang" lúc ở
Indonesia.
Hướng về biển Ðông anh chia
sẻ bằng ca khúc "Ta hát tình thương về biển đông". Ai đã từng lênh
đênh trên biển, biết hàng ngày đồng bào vẫn lũ lượt bỏ đi, bất chấp
tình trạng sức khoẻ, phương tiện chỉ là những chiếc thuyền mục rữa.
Con tầu Tình thương về biển
Ðông cứu vớt bao người khỏi cơn thịnh nộ của tạo hoá, cũng như, dành
lại những người dân yếu đuối khỏi bàn tay thô bạo của bọn hải tặc.
"Ta hát tình tương về bển
Ðông" là thông điệp của một người từ biển vừa bám được đất liền, gởi
cho người đang sống bình yên trên đất liền:
"Ta ca vang cho mỗi hy vọng
vượt cao hơn thủy triều.Ta ca vang cho tắt bão bùng, đại dương cũng
hòa theo....."Xin hẹn tấm lòng mang tình thương muôn nơi mãi vì tình
người. Ðất liền vẫn đầy dẫy tai biến như bao bất hạnh ngoài
khơi...
Giai đoạn cảm
thương.
Những biến cố của thế giới
đôi khi cũng ảnh hưởng đến đời sống tình cảm của anh. Cuối năm 89,
toàn thể khối cộng sản Ðông âu hoàn toàn tan rã, anh nghe như một
tin mừng. Bài "Từ mùa xuân Ðông âu" đã biểu lộ nỗi vui mừng..đầy
nước mắt đó:
"Có lúc ta mơ thật lạ
lùng.Thấy đất quê ta ươm mầu xuân.Người bạn Ðông âu ơi, hãy nhớ,quê
ta cũng chờ một mùa xuân.."
Nhìn về trại tỵ nạn mỗi ngày
mỗi tàn lụi đi, lương tâm nhân loại đã cằn cỗi theo tháng năm. Chánh
sách định cư ngày một thay đổi, gây khó khăn cho những người còn kẹt
lại trên các hải đảo. Hàng ngàn trẻ em mồ côi, có em sinh ra, lớn
lên ngay trong hàng rào kẽm gai trại tỵ nạn, chưa từng một lần bước
ra khỏi khuôn viên nhà tù, không một tia sáng cuối đường hầm. Yếu tố
ấy thúc đẩy Trầm Tử Thiêng viết lời ca bài "Bên em đang có ta" dựa
theo ý và nhạc của Trúc Hồ:
"Cha yêu em thiết tha mang
gởi con cho tình người. Mặc đại dương mênh mông khoác lên thân nhỏ
nhoi...."
Cũng như trước đó anh đã
viết cho các trại tỵ nạn (đã đóng cửa). những bài "Nói với Hồng
kông", "Thà chết nơi này"..v..v.
Ca khúc "Bước chân việt
nam", một lần nữa Trầm Tử Thiêng viết lời cho nhạc Trúc Hồ, đánh dấu
20 năm tỵ nạn. Nghe bản nhạc như xem một khúc phim từ ngày đầu,
người việt tỵ nạn, ngơ ngác bước chân ra khỏi quê hương điêu tàn,
túa ra sống trên bao nhiêu đất nước xa la Thế rồi, sau 20 năm cần cù
mhẫn nại, cố gắng bơi chèo, nhiều người việt nam đã thành công rực
rợ Ðến nay, hầu như nơi nào trên thế giới cũng có những bước chân
của người việt nam, ở đâu chúng ta cũng cố gắng vươn lên và mạnh
hơn. Trong "Bước chân việt nam" Trầm Tử Thiêng và Trúc Hồ cũng gởi
lời cám ơn thế giới tự do đã giang tay đón nhận, cưu mang những
người lưu lạc, cho chúng ta cơ hội tạo dựng cuộc sống tốt lành.
Niềm xúc cảm sâu
xa.
Thế rồi khi các quốc gia tự
do, vì áp lực kinh tế khó khăn, người tỵ nạn bỗng trở thành gánh
nặng cho họ, thế giới đồng lòng ngỏanh mặt làm ngơ trước nỗi lo âu
của hàng chục ngàn đồng bào còn kẹt trong các trại tạm cư. Viễn
tượng bị trả lại nơi họ đã hy sinh cả mạng sống để ra đi. Cánh cửa
tự do khép lại, xua đuổi người việt tỵ nạn. Nỗi tuyệt vọng dâng cao,
nhiều người tự Tử thay vì bị cưỡng bách hồi hương về với chế độ cộng
sản.
Trong lúc ấy chỉ có Phi luật
tân đã can đảm, đơn phương chấp thuận cho người việt được lưu lại,
lập nghiệp tại quốc gia họ, dưới sự bảo bọc của hội đồng Giám mục
Phi. Nguồn tin naỳ như một gáo nước cứu người đang chết khô, cái
phao cho người sắp chết đuối. Trầm Tử Thiêng xuất thần viết bài "Có
tin vui giữa giờ tuyệt vọng", diễn tả nỗi vui mừng của những người
việt nam khỏi bị cưỡng bách hồi hương.
"Hãy nói cho mọi người cùng
nghe; "người đã cứu người" "Hãy nói cho mọi người cùng nghe: "làng
Vịêt nam đang xây thêm bên ngoài Việt nam".....
"Một ngày Việt nam" viết
chung với Trúc Hồ, Trầm Tử Thiêng nói lên niềm mơ ước của người việt
nam lưu vong, thoát khỏi những đau thương của trăm năm này, nghìn
năm nọ.
Bài này những người Việt nam
bị chính quyền cộng sản bán đi lao động tại các quốc gai Ðông âu cảm
thấy tác giả diễn tả đúng, cảm thông với tâm trạng của ho Khi Việt
cộng cần ngoại tệ, đã xuất khẩu họ ra ngước ngoài như những tên nô
lệ, gán đi để trả nơ Vì không muốn trở về sống với bạo tàn vô nhân
đạo, những công nhân lao động này trốn tránh ở lại, sống lạc lõng
tại các quốc gia Ðông âu. Trong khi đó cộng đồng Việt tỵ nạn vẫn
chưa hoàn toàn cảm thông, chấp nhận họ vào đại gia đình tỵ nạn.
Những lần họp mặt với nhau, họ cùng hát lên bài "Một ngày việt nam"
như một bản quốc ca mới cho một nhóm người Việt lưu vong vô tổ quốc.
Ā ớc cứu người đang chết khô, cái phao cho người sắp chết đuối. Trầm
Tử Thiêng xuất thần viết bài "Có tin vui giữa giờ tuyệt vọng", diễn
tả nỗi vui mừng của những người việt nam khỏi bị cưỡng bách hồi
hương.
Cộng sản việt nam lên án bài
"Một ngày việt nam", cho là một khúc ca cực kỳ phản động:
"Từng vòng tử sinh quay thấm
thoát cũng vài ngàn năm, nhiều lần nằm mơ, ôi đất nước bao lần đổi
mới"
Anh cố tình dùng chữ "đổi
mới" của Cộng sản, phác họa mấy ngàn năm lịch sử Việt nam, nhưng
cộng sản vẫn mặc cảm tự ti với hai chữ đổi mới này Một sự đổi mới
mỗi ngày thêm tệ hại và tang thương. Ðổi mới ra sao:
"Bằng cuộc bể dâu, xương
trắng vẫn cao nghệu thành non, Giòng máu vẫn tuôn trào thành sông.
Chưa thấy bóng thanh bình một lần ! Sau đó anh mạnh dạn kêu gọi tình
ruột thịt: Dù nhục dù vinh, xin hãy hát vang lời Việt nam. Hãy tựa
vào lòng nhau, ơi những trái tim cùng dòng máu.
Chứng nhân thành
quả.
Tháng 4 năm 1997 Trầm Tử
Thiêng tháp tùng phái đoàn báo chí, văn nghệ sĩ hải ngoại đến tham
dự lễ khánh thành "Làng Việt nam" ở phi luật tân. Các anh đã chứng
kiến ngôi "làng Việt nam đang xây, bên ngoài Việt nam" (lời bài có
tin vui).
Thành quả của gần 2 triệu
đolla do đồng bào hải ngoại đóng góp, trợ giúp, xây dựng ngôi làng
Việt nam cho dân tỵ nạn, được chính phủ Phi luật tân cho phép ngụ cư
vĩnh viễn trên quê hương ho Theo anh đây là một chuyến đi thật cảm
động và lý thú.
Từ đốm lửa Thái bình Xuân
lộc.
Khi đồng bào quốc nội nổi
dậy chống lại bạo quyền việt nam, phát xuất từ vựa lúa Thái bình.
Các đảng viên cộng sản về vườn, sau khi dâng trọn đời cho chủ nghĩa
cộng sản. Bạo quyền đàn áp thân quyến những cựu chiến binh của ho
Cuộc nổi dậy của Thái bình làm nức lòng đồng bào hải ngoại, quyết
tâm yểm trợ cuộc đấu tranh của ho Trầm Tử Thiêng vội viết ca khúc
"Từ đốm lửa Thái bình Xuân lộc", tức tốc thâu thanh suốt đêm để kịp
thời trình diễn trong ngày biểu tình tháng 9 tại Little Sàigòn.
Trong ngày biểu tình, với 12,000 đồng bào tham dự, ca khúc từ đốm
lửa Thái bình Xuân lộc được trình diễn liên tục, trên các làn sóng
radio tại little sàigòn, và tiếp vận đến các tiêu bang khắp Hoa
kỳ.
Bài này viết:
"Những nhánh lúa đã được cấy
xuống, dân làng ta về nhà chợ Nghĩ đến lúc có hạt thóc mới, đêm nào
cũng nằm mơ.
Nhưng người dân Thái bình
cũng như cả nước đã bị bọn cường quyền ác bá bóc lột không thương
tiếc:
"Nếu tránh thoát những
phường ác bá, cũng gặp bọn cường quyền.'
Ðồng thời phía nam, đồng bào
giáo dân Xuân lộc cũng nổi lên chống chính phủ, đòi lại quyền tự do
tín ngưỡng. Hiện nay đã lan rộng tới đồng nai Cộng sản đàn áp cuộc
nổi dậy, nhưng họ biết những người đang bị họ cưỡng bức cũng là
những đồng chí của họ trong suốt quá trình năm mươi năm xây dựng chủ
nghĩa cộng sản:
"Năm mươi năm bơi chèo chới
với,trong hồ ao đục ngầuNăm mươi năm chung đường sớm tối,đã nhìn rõ
mặt nhau."
Trong "Hãy vui lên, khi lòng
còn biết buồn" anh kêu gọi mọi người hãy tiếp tục nuôi dưỡng và duy
trì tình cảm bén nhạy của đời sống. Trong đó Trầm Tử Thiêng nói đến
hai điểm nóng thời sự:
- Trường hợp cơ quan NASA
thám hiểm hoả tinh, thâu thập dữ kiện, hy vọng có đời sống và một
tia hy vọng con người có thể lên sống trên ấy trong tương
lai.
- Trường hợp thứ hai, Pete
Peterson, một người tù binh của Cộng sản Việt nam ngày trước, đã
trở thành một nhà ngoại giao, đại diện cường quốc mạnh nhất thế
giới, làm đại sứ tại quốc gia đã cầm tù ông. Văn phòng đại sứ
không mấy cách xa nơi giam ông suốt sáu năm
trước.
- Bài Exodus, nhạc của
Ernest Gold, Trầm Tử Thiêng viết lời việt: "Lưu vong khúc của
người Việt nam" (6/97), nói lên thân phận của người Việt qua những
thời chiến tranh và những cuộc dời đổi, chia ly, dưới cái nhìn của
một người Việt lưu vong. Hy vọng độc gỉa đã có dịp thưởng thức và
thấm thía qua 2 ca khúc mới này trên video Hollywood night 17.
Trên 30 năm sáng tác, Trầm
Tử Thiêng đã có trên dưới 300 ca khúc, bao gồm những bài tình ca
viết cho lứa đôi, hàng trăm ca khúc viết cho thiếu nhi, trong khoảng
thời gian anh phụ trách chương trình phát thanh học đường tại Trung
tâm học liệu, với hai cố nhạc sĩ Lê Thương và Hùng Lân, phát
tuyến trên đài phát thanh
quốc gia (không đề cập trong bài viết này). Một số tác phẩm của anh
đã trở thành bất Tử, gắn liền tên anh với những biến chuyển, thăng
trầm của đất nước.Trầm Tử Thiêng còn đóng góp nhiều tình khúc mang
đầy nhân bản từ cảm xúc bén nhạy của anh.
LỜI CUỐI CHO
ANH.
Khi tìm đọc lại bài viết này
thì hàng ngàn thân hữu, khán, thính gỉa ái mộ đến với anh lần cuối,
để tiễn đưa TRẦM TỬ THIÊNG về nơi yên lành.
Trong cuộc sống trên 60 năm
đầy ý nghĩa, anh đã để lại nhiều tuyệt phẩm, hàng triệu người đã hát
theo anh. Anh chỉ giã từ cõi tạm nhưng nơi này anh đã trở thành bất
tử trong lòng mọi người.
Là một người bạn trong suốt
35 năm ; Từ các quân trường Quang Trung, Ðà lạt, Thủ đức, nào những
chuyến ủy lạo thương binh, đến viếng thăm tiền đồn, và rồi 3 năm
cuối tại Trung Tâm Học Liệu. Tôi và anh Trầm Tử Thiêng có hàng trăm
kỷ niệm.
Cuộc đời đầy nghiệt ngã, dù
anh còn nghị lực nhưng định mệnh đã thắng, cướp anh đi khi anh vừa
kiệt lực.
Xin cúi đầu giã biệt anh.
Hẹn một ngày không xa, mình sẽ xum họp dưới sự quan phòng của Thượng
đệ
Vĩnh Biệt TRẦM TỬ
THIÊNG
CNN-Nguyễn Ngọc Chấn Xuân
2000 |
|