Phong trào Duca Việt
Nam được thành lập năm 1966 tại miền nam Việt Nam, cùng lúc với phong trào
làm công tác xã-hội của sinh-viên học-sinh.
Hai sáng lập viên của phong
trào là Nguyễn Ðức Quang và Ðinh Gia Lập.
Duca là một đoàn thể hoạt động về văn hóa và văn nghệ phục vụ
cộng đồng.
Văn nghệ cộng đồng là văn nghệ
trong đó cả người nghe lẫn người hát đều cộng tác với nhau, mục đích tác
động tinh thần và cảm hóa người nghe hơn là ru ngủ, để tất cả cùng ý thức
và phục vụ cho cộng đồng, xứ sở.
Người Duca trao đổi những khả năng chuyên môn qua sinh
hoạt tập thể .
Duca viên gây tinh thần cộng đồng trong quần chúng nhờ
vào những tư tưởng gởi gấm trong các bài hát và bằng chính việc làm trong
phạm vi khả năng của mình.
Người Duca nói với mọi người bằng những lời
tai nghe mắt thấy qua âm thanh tiếng nhạc, hoạt cảnh hay vũ khúc.
Những
loại nhạc Duca thường xử dụng như : Thanh niên ca, Thiếu nhi ca, Sinh hoạt
ca, Nhận thức ca, Sử ca, Dân ca, những bài hát ca ngợi tình yêu con người
và thân phận quê hương.
Phong trào Duca do Dược sĩ Hoàng Ngọc Tuệ được
bầu làm chủ tịch kể từ năm 1967, đến năm 1972 được thay thế bởi Ðỗ Ngọc
Yến.
Trưởng xưởng Duca do nhạc sĩ Nguyễn Ðức Quang điều hành, cho đến
năm 1972 được thay thế bởi Ngô Mạnh Thu tức nhạc sĩ Trần Tú.
Các huynh
trưởng hướng dẫn cũng như cố vấn như : Phạm Duy, Trầm Tử Thiêng, Hà Tường
Cát, Trần Ðại Lộc, Trần Văn Ngô, Nguyễn Thanh, Nguyễn Khả Lộc,Phan Huy
Ðạt, Tống Hoằng, Trần Dạ Từ, và Phương Oanh.
Phong trào quy tụ khá
nhiều các nhạc sĩ tên tuổi, cũng như huấn luyện và đào tạo những cây bút
trẻ mới gồm : Phạm Duy, Nguyễn Ðức Quang, Trần Tú, Nguyễn Quyết Thắng, Trầm Tử Thiêng, Anh
Việt Thu, Giang Châu, Nguyễn Hữu Nghiã, Trần Ðình
Quân, Lý Văn Chương, Nguyễn Thiện Cơ, Lê Quang Dũng, Nguyễn
Văn Phiên, Võ thị Xuân Ðào v..v...
Những tuyển tập Duca đã phát hành như: Tuyển tập Duca
1, Duca 2, Duca 3, Những bài ca khai phá, Ta đi trên dòng lịch sử, Những
điều trông thấy, Những khuôn mặt Duca, Hát cho những người sống sót, Anh
hùng ca, Sinh hoạt ca.v.v..
Trước năm 1975, Phong trào Duca có tác dụng
sâu mạnh đối với giới trẻ qua các đoàn, toán ca diễn đây đó, trong trường
học, ngoài sân cỏ, trên sân khấu, trong các đoàn thể bạn Hướng đạo, hay
Thanh sinh công, Gia đình Phật tử trong các tỉnh miền nam Việt Nam như :
Con Sáo Huế, Duca Áo Nâu, Duca Lòng Mẹ, Duca Trùng Dương, Duca Vàm Cỏ Tây,
Duca Vàm Cỏ Ðông, Hồ Gươm, Sông Hậu, Duca Vượt Sóng, Ca Ðoàn Trung Dương,
Duca Áo Xanh, Duca Giao Chỉ, Duca Ðà Nẵng, Duca Kiên Giang, Biên Hòa,Toán
Duca Muà Xuân, Duca Phù Sa, Ðồng Vọng v..v.